Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οικονομία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Οικονομία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 17 Φεβρουαρίου 2013

Αναγκαία τα αντίρροπα μέτρα

(του Σάκη Παπαθανασίου, υπεύθυνου Πολιτικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας της ΔΗΜΑΡ)


Η δημόσια παραδοχή από το ΔΝΤ -και όχι μόνο- των «λαθών» που έγιναν στο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, καθώς δεν υπολογίστηκε σωστά η επίπτωση της περικοπής δαπανών στην ύφεση και η είσοδος της χώρας σε φθίνουσα σπειροειδή πορεία, συνιστά μια ομολογία αστοχίας στην πολιτική που εφαρμόστηκε.Βέβαια τα λάθη δεν είναι «ουδέτερα». Εχουν αφετηρίες ιδεολογικές θέσεις και πολιτικές εμμονές. Διαφορετικά δεν εξηγείται το ότι δεν μελέτησαν τη συσχέτιση δημοσίων δαπανών και αύξησης του ΑΕΠ τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας, που θα τους βοηθούσε σημαντικά να προβλέψουν σωστά την επίπτωση των μέτρων. Αυτές οι λανθασμένες εκτιμήσεις αφορούν ανθρώπους. Περισσότερους ανέργους, μεγαλύτερη μείωση των εισοδημάτων, επικίνδυνη περικοπή σε ορισμένους τομείς των κοινωνικών δαπανών. Αφορούν τη χώρα, αφού δυσχεραίνουν την έξοδο από την κρίση και δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για την κοινωνική και πολιτική αστάθεια
. Η αναγνώριση του «λάθους» δεν πρέπει να εκληφθεί ως ευκαιρία για μια επιπόλαια αποκήρυξη του προγράμματος και των δανειακών δεσμεύσεων της χώρας.
Η υλοποίηση του προγράμματος και η προώθηση των μεταρρυθμίσεων στο κράτος και στην οικονομία είναι όρος εκ των ων ουκ άνευ για τη διατήρηση του θετικού κλίματος για τη χώρα και την επάνοδό της στην ευρωπαϊκή κανονικότητα. Ομως ενδιαμέσως πρέπει το πρόγραμμα να βγει, η κοινωνία να μην καταρρεύσει και η οικονομία να σταθεροποιηθεί. Για να γίνει αυτό, το πρόγραμμα πρέπει να υποστεί τροποποιήσεις και συμπληρώσεις. Η ΔΗΜΑΡ υποστηρίζει την ανάγκη εντός της προβλεπόμενης διαδικασίας παρακολούθησης της πορείας υλοποίησης του προγράμματος προσαρμογής να υπάρξουν εξέταση των επιπτώσεων και συμφωνία για διορθωτικές κινήσεις. Και αυτό πρέπει να γίνει με νέα πολιτική λογική, σοβαρότητα, και με τεχνοκρατική επάρκεια.
Οι τροποποιήσεις πρέπει να αφορούν σε μέτρα που επέφεραν αντίθετα από τα προσδοκώμενα οικονομικά αποτελέσματα ή είχαν υπέρμετρο κόστος σε σχέση με το δημοσιονομικό όφελος που επέφεραν. Τέτοια πρέπει να είναι η μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, η διευκόλυνση για περισσότερες δόσεις στην εξόφληση οφειλών προς το Δημόσιο, η ταχύτερη αποπληρωμή των οφειλών του Δημοσίου προς τους προμηθευτές του.
Οι συμπληρώσεις πρέπει να αφορούν σε μέτρα που είναι απαραίτητα για την αντιρρόπηση των αρνητικών επιπτώσεων από την περικοπή δημοσίων δαπανών. Τέτοια πρέπει να είναι η ενίσχυση της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας, η σημαντική αύξηση των αναπτυξιακών παρεμβάσεων με τη συμμετοχή της ΕΤΕπ σε στοχευμένα έργα-τομείς που δημιουργούν θέσεις εργασίας και έχουν υψηλό εισοδηματικό πολλαπλασιαστή και η απόδοση προτεραιότητας στη δημοσιονομική εξυγίανση μέσω των διαρθρωτικών αλλαγών και της ανάπτυξης.
Ταυτόχρονα πρέπει να υπάρξουν έκτακτα και εκτεταμένα μέτρα υποστήριξης των ανέργων με τη λειτουργία του κράτους ως εργοδότη έσχατης ανάγκης μέσω του αναπροσανατολισμού των πόρων του ΕΣΠΑ, και γενικότερα δημιουργία ενός δικτύου κοινωνικής υποστήριξης. Καμιά δημοσιονομική προσαρμογή και κανένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα δεν μπορεί να επιτύχει τους στόχους του, ούτε όμως έχει και κάποιο ιδιαίτερο νόημα, αν η κοινωνία εξαθλιωθεί. Η κυβέρνηση πρέπει να εργάζεται μεσοπρόθεσμα για την ωρίμανση λύσεων όπως η διαγραφή μέρους χρεών προς τον επίσημο τομέα (ΕΚΤ, κρατικές τράπεζες χωρών Ευρωζώνης). Η συνεχής διαπραγμάτευση στο περιβάλλον των ευρωπαϊκών και διεθνών «ωριμάνσεων» και «διαφοροποιήσεων» είναι απαραίτητη διαδικασία για την επιτυχία του προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Οι τροποποιήσεις πρέπει να αφορούν μέτρα που επέφεραν αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013

Δημοσιονομικοί πολλαπλασιαστές

(Άρθρο του Μάνου Ματσαγγάνη από το protagon)

Συμβαίνει σπάνια ένα επιστημονικό ζήτημα με περίεργες τεχνικές πτυχές να συζητιέται ξαφνικά στα πρωτοσέλιδα του διεθνούς Τύπου. Αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει τώρα, με τη διαμάχη γύρω από το ζήτημα των «δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών», θέμα με το οποίο ομολογώ ότι και εγώ έχω ασχοληθεί ελάχιστα από τότε που ήμουν δευτεροετής φοιτητής στην ΑΣΟΕΕ.
Τι είναι οι δημοσιονομικοί πολλαπλασιαστές; 
Με πολύ απλά λόγια, δείχνουν πόσο μειώνεται (αυξάνεται) το ΑΕΠ έπειτα από μια μείωση (αύξηση) του ελλείμματος. Όπως καταλαβαίνετε, το θέμα όμως είναι όντως ενδιαφέρον, αν και κατά τη γνώμη μου η πολιτική ερμηνεία θέλει προσοχή.
Λοιπόν, τα γεγονότα εν συντομία έχουν ως εξής:

Πριν από 3 μήνες, ρεπορτάζ των Financial Times (9 Οκτωβρίου 2012) ανέφερε ότι οι αξιωματούχοι του ΔΝΤ δεν θεωρούν πλέον ότι οι δημοσιονομικοί πολλαπλασιαστές είναι 0,5 (η υπόθεση εργασίας του ΔΝΤ στα Μνημόνια της Ελλάδας και των άλλων χωρών), αλλά πολύ υψηλότεροι: από 0,9 έως 1,7. Το ρεπορτάζ επιβεβαιώθηκε σε «κείμενο συζήτησης» που υπογράφουν οι Blanchard και Leigh (μεγάλα κεφάλια του ΔΝΤ, ιδίως ο πρώτος), και το οποίο κυκλοφόρησε λίγο πριν από τις γιορτές με τη διευκρίνηση ότι πρόκειται για «προσωπικές απόψεις» των συγγραφέων.

Με λίγα λόγια, λένε οι συγγραφείς, μια μείωση του ελλείμματος κατά 5% (όπως συνέβη στην Ελλάδα το 2010) δεν προκαλεί ύφεση 2,5% (0,5 x 5%), αλλά 2 ή και 3 φορές παραπάνω. Πράγματι, η ύφεση στην Ελλάδα ήταν 7% το 2011, 6% το 2012, 4% με 4,5% το 2013 και πάει λέγοντας. Οι Blanchard και Leigh λένε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έπρεπε να μειωθεί το έλλειμμα, αλλά ότι η μείωση έπρεπε να γίνει αλλιώς (με άλλη αναλογία αύξησης φόρων και μείωσης δαπανών), μαζί με ουσιαστικές διαρθρωτικές αλλαγές (άλλοι προσθέτουν: με διαφορετικό timing) κ.λπ.
Συνεπώς; Τι συμπέρασμα βγάζουμε από όλα αυτά; 
Ότι το λάθος που έκανε το ΔΝΤ το πληρώνουμε εμείς; 
Ότι κακώς υπήρξε το Μνημόνιο; 
Ότι τζάμπα τραβάμε όσα τραβάμε τα τελευταία 3 χρόνια;
Κατά τη γνώμη μου, η πολιτική ουσία του πράγματος δεν είναι αυτή. 
Η Ελλάδα στις αρχές του 2010 είχε κατ’ ουσίαν χρεοκοπήσει, αφού δεν μπορούσε να δανειστεί από τις αγορές. Οι μόνοι που μας δάνειζαν ήταν η τρόικα (παραβιάζοντας μάλιστα την περίφημη ρήτρα μη διάσωσης, την οποία όλα τα μέλη της Ευρωζώνης -και η Ελλάδα- είχαν υπογράψει). 
Το να θεωρεί κανείς ότι επρόκειτο ποτέ να μας δάνειζαν άνευ όρων ανήκει στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Πολύ περισσότερο, όταν η εν λόγω χώρα έδινε την (εν πολλοίς ορθή) εντύπωση σπάταλης και διεφθαρμένης Μπανανίας που μαγειρεύει τα νούμερα σε τερατώδη κλίμακα. 
Ας θυμηθούμε ότι η πρόβλεψη Παπαθανασίου για το έλλειμμα του 2009 ήταν 3,7% του ΑΕΠ, ενώ η τελική εκτίμηση της Eurostat ήταν 15,6%! (Παραβλέπω την τρέχουσα υπόθεση δικαστικής δίωξης Ζωής Γεωργαντά προς Ανδρέα Γεωργίου ως εμπίπτουσα στη σφαίρα της κοινωνικής ψυχολογίας, που άλλωστε δεν είναι ειδικότητά μου).

Συνεπώς, το θέμα ήταν (και παραμένει) άλλο: τι Μνημόνιο, ποιανού Μνημόνιο κ.λπ. 
Με κίνδυνο να γίνω κουραστικός, έχω γράψει επανειλημμένως ότι μια σοβαρή χώρα θα εκπονούσε μόνη της ένα εθνικό πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης και μεταρρύθμισης των θεσμών, καθορίζοντας η ίδια τις δικές της προτεραιότητες. Δεν θα περίμενε να το κάνει για λογαριασμό της η ...τρόικα.
Πάντως, ακόμη πιο ενδιαφέρον μου φαίνεται ένα άλλο ζήτημα: Τι καθορίζει το μεγέθος των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών. Σε πρόσφατη εργασία τους οι Alcidi και Gros υπολογίζουν ότι στην Ελλάδα είναι 1,4 ενώ στις άλλες χώρες του Νότου (και στην Ιρλανδία) 0,8 με 1. Γιατί έχουμε μεγαλύτερους πολλαπλασιαστές από τα άλλα PIGS?

Όπως εξηγούν οι συγγραφείς, το μέγεθος των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών γενικά εξαρτάται από τρεις παράγοντες: (1) τη ροπή προς αποταμίευση, (2) τον βαθμό εξωστρέφειας της οικονομίας και (3) το (πραγματικό) φορολογικό βάρος. 
Αυτά τα τρία μαζί λειτουργούν ως βαλβίδες ασφαλείας: Οσο μεγαλύτερο είναι το τμήμα του διαθέσιμου εισοδήματος που αποταμιεύεται, το τμήμα του παραγόμενου προϊόντος που εξάγεται και το τμήμα του ακαθάριστου εισοδήματος που πηγαίνει σε φόρους, τόσο χαμηλότεροι είναι οι δημοσιονομικοί πολλαπλασιαστές, δηλ. τόσο μικρότερη τελικά είναι η ύφεση έπειτα από μια μείωση του ελλείμματος κατά x%.

Με άλλα λόγια, η ύφεση στην Ελλάδα υπήρξε (και παραμένει) βαθύτερη από το αναμενόμενο κυρίως λόγω 
(1) υπερκαταναλωτισμού με δανεικά, 
(2) χαμηλής εξαγωγικής επίδοσης και 
(3) μεγάλης φοροδιαφυγής. 
Όλα εντελώς δικά μας προβλήματα, που καλό θα είναι κάποτε να αρχίσουμε να αντιμετωπίζουμε. Φυσικά, για να συμβεί κάτι τέτοιο θα πρέπει πρώτα να αφήσουμε μια και καλή πίσω μας την αφόρητη συζήτηση για τις «προδοτικές ευθύνες» όσων υπέγραψαν το Μνημόνιο (αλλά όχι βέβαια όσων έστειλαν τα ελλείμματα στα ύψη, που συχνά είναι οι ίδιοι που φωνάζουν σήμερα).

Και ένα τελευταίο: Οι επιδράσεις των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών είναι προσωρινές. Άλλωστε, εάν δεν ήταν, θα μπορούσε μια χώρα να έχει ανάπτυξη με δανεικά επ’ αόριστον (ξέρω: αυτό ακριβώς πιστεύουν πολλοί ανάμεσά μας, ακόμη και τώρα...)
Η άλλη όψη του νομίσματος είναι ότι και η σημερινή ύφεση θα είναι προσωρινή. Αντίθετα, η δημοσιονομική εξυγίανση, εάν έχει διάρκεια (δηλ. εάν δεν ξανακυλήσουμε), θα αποκαταστήσει ένα μόνιμα βελτιωμένο περιβάλλον για την αποδοτικότερη λειτουργία της οικονομίας. 
Συνεπώς, η πικρή αλήθεια είναι ότι η «διόρθωση» μέσω της λιτότητας ήταν αφενός αναπόφευκτη -και μάλιστα, ύστερα από τόσο μεγάλο δημοσιονομικό εκτροχιασμό, αναπόφευκτα μεγάλη- και αφετέρου μακροπρόθεσμα χρήσιμη.
Υπάρχει όμως και η άλλη όψη της άλλης όψης (...) Η ύφεση μπορεί να είναι προσωρινή στη μακρά διάρκεια, αλλά στο παρόν (στο οποίο ζούμε) είναι ήδη βαθιά και παρατεταμένη. Αυτό, εάν δεν προσέξουμε, μπορεί να αφήσει μεγάλες πληγές που επουλώνονται δύσκολα.

Δεν αναφέρομαι εδώ στη διάλυση της κοινωνικής συνοχής που προκάλεσε το γενικευμένο «ο σώζων εαυτόν σωθείτω» (αντίδραση που πηγάζει από την παντελή έλλειψη αυτογνωσίας ενός μεγάλου τμήματος της κοινωνίας). Αναφέρομαι στις άλλες τοξικές επιδράσεις μιας παρατεταμένης ύφεσης. 
  • Η μακροχρόνια ανεργία απελπίζει ανθρώπους και αχρηστεύει δεξιότητες. 
  • Η μετανάστευση των πιο μορφωμένων νέων μας είναι σωτήρια για τους ίδιους, αλλά απώλεια για όσους μένουν πίσω. 
  • Η φτώχεια των παιδιών μας δεν έχει μόνο κοινωνικές συνέπειες, έχει και οικονομικές: φθείρει το μελλοντικό ανθρώπινο κεφάλαιο από το οποίο θα εξαρτηθεί η ανάκαμψη και η μελλοντική μας ευημερία. 
Για όλα αυτά, και ιδίως για το τελευταίο, μπορούμε να κάνουμε πολλά, ακόμη και εν μέσω λιτότητας και ύφεσης (ή μάλλον: ειδικά εν μέσω λιτότητας και ύφεσης).

Αυτό είναι το νόημα της δίκαιης λιτότητας: αναλογική κατανομή των βαρών, προστασία των ασθενέστερων. 
Ας αρχίσουμε να συζητάμε για αυτά. 
Έχουμε ήδη χάσει πολύ χρόνο συζητώντας για ανοησίες.

Κυριακή 3 Φεβρουαρίου 2013

Broken dreams


(άρθρο του Λεωνίδα Καστανα στην Athens  Voice)

H Ελλάδα είναι από καιρό στα δύσκολα και θα αργήσει να βγει. Αυτή το επέλεξε. Τη σημερινή δυσκολία την έχτισε πέτρα την πέτρα εδώ και σαράντα χρόνια. Τώρα απολαμβάνει τα αποτελέσματα της στενής παραγωγικής βάσης, του εθισμού στην κατανάλωση, του παθογόνου κράτους. Τώρα πια οι φωνές, οι απεργίες, οι εκκλήσεις δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα. Οι διαμαρτυρόμενες, δικαίως ή αδίκως, κοινωνικές ομάδες παρελαύνουν σχεδόν εθιμικά και αποσύρονται στη δυσκολία τους. Το μάτι των ανέργων είναι πέτρινη γροθιά.
Μας αρέσει να χρεώνουμε τα λάθη στα δυο κόμματα που μας κυβέρνησαν. Στον Αντρέα, στο Σημίτη, στον Κώστα Καραμανλή. Καμιά όμως επιλογή πορείας ενός έθνους δεν περπατάει αν δεν τη θέλει, δεν την ασπάζεται η κοινωνία του.
Από τα τέλη της δεκαετίας του 70 η κοινωνία είχε δείξει τις προθέσεις της. Ήταν τότε που τα πανεπιστήμια της Ελλάδας και της Ιταλίας γέμιζαν από τα τέκνα των εργατών και των αγροτών που ήλπιζαν σε μια καλύτερη τύχη. Ήταν τότε που η αστυφιλία και η αντιπαροχή σάρωναν. Κανείς αγρότης ή εργάτης δεν ήθελε να δει το παιδί του στο χωράφι ή στη φάμπρικα. Μόνο στην πόλη και επιστήμονα.
Τόπιασε αυτό ο Αντρέας, μίλησε για μη προνομιούχους και αυτοί που έπρεπε το κατάλαβαν. Έκλεισε τα εργοστάσια και άνοιξε πανεπιστήμια. Έσπρωξε το χρήμα των επιδοτήσεων στους επιτήδειους και τους άφησε να το κάνουν πτυχία, σπίτια και καταναλωτικά προϊόντα, όχι καλλιέργειες και βιομηχανίες. Δυσκολεύονταν τα παιδιά να βγάλουν τη σχολή; Κατέβαζε το επίπεδο σπουδών στα πανεπιστήμια. Είχαν υπαρξιακές ανησυχίες τα παιδιά; Τα άφηνε να τα σπάνε για να εκτονώνονται. Τελείωναν τα παιδιά και ζητούσαν δουλειά; Τους άνοιγε το κράτος, δημιουργούσε οργανισμούς, ειδικότητες, νέα σχολεία, μεγέθυνε τον τριτογενή τομέα για να τα καλύπτει.
Επάγγελμα, τι επάγγελμα, παροχή υπηρεσιών. Ο ένας πουλούσε στον άλλο υπηρεσίες, συχνά άχρηστες για να κυκλοφορεί το χρήμα, να βράζει η χώρα στο ζουμί της. Κανείς δεν ήθελε να αξιοποιήσει τις γνώσεις του σε μια βιομηχανία, κανείς δεν ήθελε να φτιάξει κάτι και να βγει στην παγκόσμια αγορά να το πουλήσει, τότε που ακόμα οι Κινέζοι ζούσαν έξω από τον κόσμο. Η αγροτική παραγωγή έφθινε σα μηδενική ακολουθία, η χώρα έχανε το βιομηχανικό δυναμικό της, η φορολογητέα ύλη εξαφανίζονταν. Ο δανεισμός ήταν η μόνη λύση.
Η γιγάντωση του κράτους γέννησε τη διαφθορά, τις πελατειακές σχέσεις, την κομματοκρατία, τη φαυλότητα. Αγύρτες πολιτικοί έπαιρναν τα βοσκόπουλα από τα μαντριά τα κατέβαζαν στην πόλη να βγάλουν ένα ΤΕΛ και τα φύτευαν στις κρατικές υπηρεσίες να γίνουν πρασινοφρουροί και παραχαράκτες του δημόσιου συμφέροντος.
Οι επίγονοι του Αντρέα ακολούθησαν την ίδια πονηρή συνταγή, τη συνταγή που ήθελε ο κόσμος. Οι κυβερνήσεις του 45% ήταν αποτέλεσμα της δίψας για περισσότερο κράτος, για περισσότερα προνόμια και προσόδους. Οι έννοιες της επιχειρηματικότητας και του έντιμου κέρδους δαιμονοποιήθηκαν. Με την είσοδο στο Ευρώ, το φθηνό δανεικό χρήμα, τα κοινοτικά πακέτα και η πτώση των τιμών των εισαγόμενων προϊόντων οδήγησαν σε καταναλωτικό παροξυσμό. Η Ελλάδα μπορούσε επιτέλους να καταναλώνει περισσότερο από αυτό που παρήγαγε, κανένας δεν ασχολιόταν με τα ελλείμματα. Είχαμε περάσει σε ένα παράλληλο σύμπαν στο οποίο οι θερμοδυναμικοί νόμοι, οι νόμοι της οικονομίας της φύσης δεν είχαν ισχύ.
Πίσω από τα νέφη αυτού του παροξυσμού οι πονηροί, οι κομπραδόροι, οι κομματοθρεμμένοι «επιχειρηματίες» αγόραζαν και πουλούσαν στο κράτος όπλα, κομπιούτερ, νοσοκομεία, αναλώσιμα, όλα σε τιμές δέκα φορές πάνω δίνοντας ταυτόχρονα στους κατάλληλους διαχειριστές τη νόμιμη μοίρα. Η κοινωνία χειροκροτούσε, αγωνιώντας μόνο μήπως και χάσει το επόμενο πλιάτσικο.
Η Αριστερά ανίκανη μέσα στην ιδεοληψία της βοηθούσε να κλείσει μια ακόμα παραγωγική επιχείρηση, γιατί νόμος ήταν το δίκιο του εργάτη. Και το δίκιο του εργάτη ήταν να γίνει δημόσιος υπάλληλος. «Ξέχασε» τη βασική μαρξιστική ιδέα, περί ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων. Οι κομματικές νομενκλατούρες δεν ήξεραν τι ήταν το ένσημο. Νόμιζαν ότι παραγωγικές δυνάμεις ήταν μόνο οι υπάλληλοι των ΔΕΚΟ, οι δάσκαλοι, οι εργαζόμενοι στις ΜΚΟ και οι πολεοδόμοι. Λιγότερη δουλειά στους άχρηστους κρατικούς οργανισμούς και περισσότερα επιδόματα. Αυτή ήταν η εργατική τους πολιτική.
Αλλά ακόμα και αν η χώρα έκανε την επιλογή να ασχοληθεί μόνο με τον τριτογενή τομέα, μπορούσε να το κάνει καλύτερα. Αφού ήθελε πολλά πανεπιστήμια, ας έφτιαχνε και μερικά άριστα και ξενόγλωσσα ώστε να προσελκύει τους λαούς της Ανατολής και τα πετροδολάριά τους. Ας άνοιγε την αγορά της γνώσης ώστε να μη χάνεται δικό της χρήμα στην Βουλγαρία, και τη Ρουμανία με αμφίβολα αποτελέσματα. Αν ήθελε να βγάζει χιλιάδες γιατρούς ας έστηνε μια φάμπρικα ιατρικού τουρισμού στον τόπο με το καλύτερο κλίμα του κόσμου. Ας φρόντιζε να πουλάει ακριβά τον ήλιο και τη θάλασσα, χωρίς να καταστρέφει το φυσικό της περιβάλλον. Αν ήθελε μεγάλες πόλεις, ας φρόντιζε να φτιάξει κανόνες και βιώσιμα οικιστικά προγράμματα και όχι πολεοδομικά εκτρώματα.
Αλλά οι κανόνες και ο ορθολογισμός απαιτούσαν πειθαρχία, ευνομία και συνεργασία και κανείς δεν ήθελε κεχαγιά στα επιδόματά του. Η αριστεία στα πανεπιστήμια απαιτούσε άριστους δασκάλους και φοιτητές, η ορθολογική δημόσια υγεία απαιτούσε αφοσίωση στο καθήκον, το βιώσιμο περιβάλλον απαιτούσε οικολογική κουλτούρα. Αλλά η Ελλάδα ήθελε «Πάριο και Αλεξίου, Ρίτσο σε νταμάρια, κουλτούρα καφενείου». Και οι πολιτικοί της ταγοί, σάρκα εκ της σαρκός της, παρείχαν την κουλτούρα αυτή απλόχερα με δανεικά που θεωρούσαν αγύριστα.
Ο κρατισμός εξυπηρετούσε την προσοδοθηρία και αυτή με τη σειρά της γεννούσε την κοινωνική αναλγησία, τον ατομικισμό, τον αφόρητο κομφορμισμό. Η κοινωνική συνοχή ήταν μια φενάκη που καλυπτόταν πίσω από την κατανάλωση με δανεικά. Η χώρα ήταν βαθιά και πολλαπλά διαιρεμένη σε οικογένειες, χωριά, Άνω και Κάτω Παναγιά, ΕΣΣΟ και ΑΣΜ, συνοικίες, συμμορίες, σωματεία, συμμαθητές, συμπολεμιστές, συναδέλφους, συντεχνίες και κυρίως σε συντρόφους, οπαδούς κομμάτων σε μια αέναη πάλη μεταξύ τους. Όλοι εναντίον όλων με έπαθλο το επίδομα, την αργομισθία, τη μπίσνα, την αρπαχτή, το κύπελλο. Αντιθέτως, έννοιες όπως συναίνεση, διαπραγμάτευση, συμβιβασμός, συνεργασία ήταν και είναι συνώνυμα της προδοσίας.
Μέσα σε κάθε ψηφίδα αυτού του απίθανου μωσαϊκού υπήρχε μια βαθύτερη διαίρεση, αυτή των insiders και outsiders. Σε κάθε υποσύνολο υπήρχαν οι εντός και οι εκτός, αυτοί που νέμονταν τη μικροεξουσία και τα υποζύγια, οι βαστάζοι, οι αφισοκολλητές που ονειρεύονταν να περάσουν από την «απέξω» στην «απομέσα». Οι insiders είχαν την πρόσβαση παντού, είχαν τη φωνή, είχαν την συνδρομή του κράτους και των κομμάτων, ήταν το κοινωνικό πρότυπο, το παράδειγμα.
Τα όνειρα του εργάτη και του αγρότη της δεκαετίας του 70 είχαν δικαιωθεί. Η Ελλάδα δεν παρήγαγε πια ούτε πατάτες, ούτε καρφίτσες, όλοι είχαν γίνει αρχιτέκτονες και συνάδελφοι.
Αυτός ο τρόπος «ανάπτυξης» και κοινωνικής οργάνωσης μόνο φούσκες μπορούσε να γεννήσει. Φούσκα στις κατασκευές για να δικαιωθεί το όνειρο του μικροαστού για γκαράζ και γρασίδι, φούσκα στην εκπαίδευση για να αποκτήσουν όλα τα παιδιά τα τυπικά (μόνο) προσόντα για μια θέση στο δημόσιο, φούσκα στην οικονομία, με μισθούς που δεν μπορούσε να σηκώσει η παραγωγική βάση της χώρας.
Το πολιτικό σύστημα προσανατολίστηκε, στην ίδια κατεύθυνση. Σήμερα μιλάμε για την έλλειψη κουλτούρας συνεργασίας μεταξύ των κομμάτων. Μα ποιος ήταν τόσο βλάκας ώστε να θέλει να συνεργαστεί με τον άλλον; Και γιατί; Μήπως για να αποκτήσει η χώρα ένα αναπτυξιακό σχέδιο; Και τι να το κάνει; Ποιος ήθελε να παράγει πράγματα; Όλη η σπουδή ήταν ποιος θα πλειοδοτήσει σε παροχές, ποιος θα δελεάσει τους πελάτες, ποιος θα υποστηρίξει το πιο παράλογο αίτημα, ώστε να ανέβει επάνω και να πάρει την κουτάλα στην κατοχή του. Να μοιράσει το δανεικό χρήμα. Όλο αυτό το κρατικό μόρφωμα κατασκευάστηκε ως απάντηση στα κοινωνικά αιτήματα. Φτιάχτηκε έτσι ώστε να μην εξυπηρετεί κανέναν παρά μόνο τους εργαζόμενους σε αυτό και τους πολιτικούς διαχειριστές του. Την επομένη κάθε εκλογής οι νικητές αναλάμβαναν να το επεκτείνουν ώστε να μπορεί να ικανοποιεί νέα εκλεκτή πελατεία που θα αναπαρήγαγε την εξουσίας τους.
Στη χώρα της διαίρεσης λατρεύτηκε ό,τι το σοσιαλιστικό και μισήθηκε ό,τι το φιλελεύθερο. Το πρώτο παρέπεμπε στο κράτος διανεμητή, το δεύτερο στον υγιή ανταγωνισμό, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα. Στην Ελλάδα αυτά είναι αντίθετα.
Και μετά ήρθαν οι μέλισσες.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση άλλαξε τα κόζια, οι δανειστές ζητούσαν τα λεφτά τους, η Ευρώπη έβαλε έστω και καθυστερημένα όρους για να μην αφήσει τη χώρα να χρεοκοπήσει ανοικτά. Η Ελλάδα σήμερα ξερνάει αυτά που έφαγε τα τριάντα τελευταία χρόνια και την πείραξαν. Αγανακτεί και φυσικά χρεώνει το χάλι της στους δανειστές που συντηρούσαν τα βίτσια της.
Η Ελλάδα βρίσκει καταφύγιο στη βία για να καλύψει τις πομπές της. Υποκρίνεται ότι αυτός που γιαουρτώνει, καταλαμβάνει, δέρνει και μαχαιρώνει, αυτόματα δικαιώνεται. Η βία συντηρεί τη διαίρεση και την πολλαπλασιάζει. Σκορπίζει το φόβο και αναγκάζει τους άμαχους και τους ελεύθερους κάπου να στρατευθούν, σε κάποιον να προσκολληθούν ώστε να επιβιώσουν. Η βία μάχεται την κοινωνία των ελεύθερων πολιτών, γι αυτό και σύσσωμο το πολιτικό σύστημα την ανέχεται, την εκθειάζει, τη διαχωρίζει σε κακή και καλή, σε δεξιά και αριστερή, σε δική μας και δική τους.
Η Ελλάδα ψηφίζει ΧΑ και ΣΥΡΙΖΑ όχι γιατί πιστεύει στο Ναζισμό ή στον Αριστερισμό αλλά για να τιμωρήσει τους εκλεκτούς της επιβήτορες που σήμερα έχουν αδυναμία να την ικανοποιήσουν. Αφήνει στο σβηστό 1,5 εκατομμύριο ανέργους χωρίς καμιά βοήθεια, αφήνει παιδιά να πεινάνε, αλλά συζητά στα σοβαρά αν πρέπει οι οδηγοί του Μετρό να εξαιρεθούν από το ενιαίο μισθολόγιο και αν οι αγρότες πρέπει να πληρώνουν φόρους. Δεν θέλει αλλαγές στη δημόσια δωρεάν παιδεία, ενώ συμμετέχει σε αυτήν τυπικά και χρυσοπληρώνει την ιδιωτική για να μάθει γράμματα. Δυσφορεί και αγανακτεί για το πλήθος και το είδος των μεταναστών αλλά τους χρησιμοποιεί και τους εκμεταλλεύεται με τον πιο βάρβαρο τρόπο.
Είναι όμως και σιγουρατζού. Θέλει να μείνει στην ΕΕ, αλλά βρίζει και τη Μέρκελ που δεν καταλαβαίνει το πρόβλημα της κυρίας που θα την μετατάξουν και θα χάσει τη βολή της. Ζητάει κεφάλαιο κίνησης από το ανύπαρκτο τραπεζικό σύστημα αλλά έχει και το χρήμα της εκτός αυτού για σιγουριά. Θέλει καλύτερους μισθούς αλλά δεν θέλει και να πληρώνει περισσότερους φόρους. Στηρίζει το Σαμαρά, έχει όμως και τις αμφιβολίες της και θέλει και το νουνεχή Φώτη δίπλα του, να ηρεμεί το παιχνίδι.
Όταν οι αρχαίοι Αθηναίοι πίστεψαν το δημαγωγό Αλκιβιάδη και όχι το συνετό Νικία και αποφάσισαν να κάνουν την εκστρατεία στη Σικελία, έβαλαν αρχηγό της επιχείρησης το Νικία για να είναι σίγουροι. Αυτό βέβαια δεν τους γλίτωσε από την καταστροφή. Κάπως έτσι συμπεριφέρονται και απόγονοί τους. Μόνο που ο σημερινός Αλκιβιάδης δεν πήγε στη Σικελία. Πήγε μια βόλτα στη Νότια και Βόρεια Αμερική. Είδε τι παίζει, κάτι κατάλαβε, ίσως και να φοβήθηκε και αποφάσισε να μαζευτεί. Το αν θα γλιτώσουμε την καταστροφή είναι και δική του υπόθεση. Το ξέρει φαντάζομαι.

Σάββατο 2 Φεβρουαρίου 2013

Μια φανταστική συζήτηση

Πώς θα έβλεπαν την ευρωπαϊκή οικονομική κρίση οι πιο διάσημοι οικονομολόγοι του 19ου και του 20ου αιώνα; Μεταξύ σοβαρού και αστείου, ο Λάρι Έλιοτ, οικονομικός συντάκτης της βρετανικής εφημερίδας Guardian, επιχείρησε να δημιουργήσει ένα φανταστικό πάνελ ανάμεσα σε κορυφαίους του παρελθόντος, με θέμα την κρίση χρέους στην ευρωζώνη και την ΕΕ και συντονίστρια την διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ. Τοποθέτησε στο ίδιο τραπέζι του Νταβός τον Γερμανό θεμελιωτή του κομμουνισμού και συγγραφέα του «Κεφαλαίου» Καρλ Μαρξ (1818 – 1883), τον Βρετανό υπέρμαχο της ανάπτυξης με ελεγχόμενο κρατικό παρεμβατισμό Τζον Μέιναρντ Κέινς (1883 – 1946), τον Αμερικανό θιασώτη του αχαλίνωτου νεοφιλελευθερισμού, ιδρυτή της λεγόμενης «Σχολής του Σικάγο» Μίλτον Φρίντμαν (1912 – 2006) και τον Γερμανό οπαδό της ανθρώπινης κλίμακας στην οικονομία και συγγραφέα του «Το μικρό είναι όμορφο», Ερνστ Φρίντριχ Σουμάχερ (1911-1977). Μίλτον Φρίντμαν εναντίον Καρλ Μαρξ ; Ακριβώς. Ιδού τα αποτελέσματα της χορταστικής «κουβέντας» ανάμεσά τους:
 
Λαγκάρντ (απευθύνεται στον πρεσβύτερο των ομιλητών, τον Μαρξ): Καρλ, πως βλέπεις την κατάσταση στη Ευρώπη σήμερα;
 
Μαρξ: Η καπιταλιστική τάξη που συγκεντρώθηκε στο Νταβός πέρασε τις τελευταίες μέρες γκρινιάζοντας για την ανεργία και την έλλειψη ζήτησης για τα προϊόντα της. Αυτό που δεν μπορούν να αναγνωρίσουν είναι ότι όλα αυτά είναι αναπόφευκτα σε μια παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Υπάρχει μια τάση για υπερ-επενδύσεις και υπερ-παραγωγή και μια ταυτόχρονη πτώση του κέρδους, την οποία, ως είθισται, οι εργοδότες προσπαθούν να εξισορροπήσουν κόβοντας τους μισθούς και δημιουργώντας μια εφεδρική στρατιά εργαζομένων. Γιαυτό υπάρχουν πάνω από 200 εκατ. άνθρωποι άνεργοι ανα τον κόσμο και μια διαρκής τάση για κοινωνική ανισότητα. Είναι πιθανό το 2013 να είναι καλύτερο από το 2012, αλλά και πάλι θα μιλάμε για μια απλή ανάπαυλα.
 
Λαγκάρντ: Εκανες μια εξαιρετικά απαισιόδοξη ανάλυση, Καρλ. Οι μισθοί ανεβαίνουν με γρήγορους ρυθμούς σε κάποια μέρη του κόσμου, όπως η Κίνα, αν και συμφωνώ πως η ανισότητα αποτελεί απειλή. Οι δικές μας εκτιμήσεις, του ΔΝΤ, λένε πως όντως η ανισότητα συνδέεται με την οικονομική αστάθεια.
 
Μαρξ: όντως οι αναδυόμενες αγορές αναπτύσσονται με ταχείς ρυθμούς, αλλά κι αυτοί εν καιρώ θα αντιμετωπίσουν τα ίδια προβλήματα.
 
Λαγκάρντ (απευθύνεται στον Κέινς): Μέιναρντ, πιστεύεις ότι η κατάσταση είναι τόσο άσχημη όσο την περιγράφει ο Καρλ;
 
Κέινς: Όχι, εγώ δεν το πιστεύω. Το πρόβλημα είναι σοβαρό, αλλά λύνεται. Όταν εμείς αντιμετωπίσαμε παρόμοια κρίση, απαντήσαμε με επιθετική χαλαρότητα της νομισματικής μας πολιτικής, μειώνοντας τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα επιτόκια. Στις ΗΠΑ, ο φίλος μου ο πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούσβελτ, υποστήριξε μια νομοθεσία που θα επέτρεπε την οργάνωση των εργατών σε συνδικάτα και την κερδοφορία για τις επιχειρήσεις. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η διεθνής κοινότητα ίδρυσε το ΔΝΤ προκειμένου να εξισορροπήσει την ανισορροπία των πληρωμών, να αποτρέψει τους νομισματικούς πολέμους που θα ξεκινούσαν λόγω της στρατηγικής «beggar-thy-neighbor» (η «εξαγωγή της κρίσης στον γείτονα») και να ελέγχει τη μετακίνηση του κεφαλαίου. Όμως ξεχάσαμε όλα αυτά τα μαθήματα. Σήμερα η ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής είναι λανθασμένη, οι νομισματικοί πόλεμοι συνεχίζονται και ο οικονομικός τομέας παραμένει χωρίς μεταρρυθμίσεις. Τα οικονομικά δείχνουν κολλημένα στο παρελθόν, λες και οι φυσικοί νόμοι δεν άλλαξαν στο κόσμο απ’ την εποχή του Κέπλερ.
 
Λαγκάρντ (απευθύνεται στον Φρίντμαν): Εσύ, Μίλτον, διαφωνείς με αυτό που λεει ο Μέιναρντ;
 
Φρίντμαν: σε αντίθεση με τον Μέιναρντ, εγώ δεν θα υποστήριζα μέτρα που θα αύξαναν την διαπραγματευτική ισχύ των συνδικάτων, αλλά σίγουρα θα υποστήριζα αυτό που προσπαθεί να κάνει τωρα ο Μπεν Μπερνάνκι [πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ] με την αμερικανική νομισματική πολιτική και θα προωθούσα, αν μπορούσα, ακόμη πιο δραστικά μέτρα. Όπως για παράδειγμα μια νομισματική πολιτική που θα είχε στόχο την ονομαστική παραγωγή, δηλαδή την αύξηση του οικονομικού μεγέθους που δεν μπορεί να προσαρμοστεί στον πληθωρισμό. Αν η αύξηση αυτή είναι τοσο υψηλή, οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να σκληρύνουν την πολιτική τους. Αν όμως είναι χαμηλή, θα πρέπει να την χαλαρώσουν. Σε ακραίες περιστάσεις, θα επέτρεπα τακτικές που θολώνουν την διάκριση ανάμεσα στη νομισματική και τη δημοσιονομική πολιτική. Εγώ αυτό εννοώ λέγοντας πως θα έπρεπε να «πέσουν λεφτά στην οικονομία από ελικόπτερο».
 
Λαγκάρντ (δίνει τον λόγο στον Σουμάχερ): Εσύ, Φριτζ, πώς κρίνεις την κατάσταση της οικονομίας σήμερα;
 
Σουμάχερ: Βλέπω πως υπάρχει μια εμμονή στην ανάπτυξη με κάθε κόστος, παραβλέποντας τις όποιες περιβαλλοντικές ζημίες. Η κλιματική αλλαγή δεν αναφέρθηκε καθόλου εδώ στο Νταβός, ειδικά μετά από μια χρονιά όπως το 2012, όπου σημειώθηκαν πολλά ακραία καιρικά φαινόμενα. Κανείς δεν δείχνει να ασχολείται με την υπερθέρμανση του πλανήτη και η τρέχουσα ύφεση αδιαφορεί ολοένα και περισσότερα για «πράσινες» πολιτικές. Όλα γίνονται στη λογική των «μπίζνες» και του κέρδους: χτίστε δρόμους, μεγαλώστε τα αεροδρόμια, προσπαθήστε να τονώσετε την κατανάλωση αγαθών. Οι σημερινοί επιστήμονες λένε πως οι παγκόσμιες θερμοκρασίες σύντομα θα επιστέψουν σε επιπεδα πολύ ανώτερα αυτών που επικρατούσαν επί Βιομηχανικής Εποχής.
 
Λαγκάρντ: Μέιναρντ, τι λες για όλα αυτά;
 
Κέινς: Συμφωνώ απολύτως. Αν ήμουν ο Ρούσβελτ, θα καλούσα για ένα νέο Πράσινο New Deal (η «Νέα Συμφωνία» το 1932). Δεν μπορώ να φανταστώ έναν κόσμο χωρίς ανάπτυξη, αλλά όπως λεει ο Φριτζ, χρειαζόμαστε επειγόντως μια πιο καθαρή και πιο έξυπνη ανάπτυξη. Γιατί αν συνεχίσουμε με αυτόν τον τρόπο, η επόμενη γενιά θα είναι «ψημένη, τσουρουφλισμένη και καμένη».
 
Σουμάχερ: Ετσι είναι. Δεν θα μπορούσα να το διατυπώσω καλύτερα.

Πέμπτη 10 Ιανουαρίου 2013

Η πρόταση της ΔΗΜΑΡ για το πετρέλαιο θέρμανσης

Η ΔΗΜ.ΑΡ. ενδιαφέρεται για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των αναγκών των ελληνικών νοικοκυριών για ικανοποιητική θέρμανσή τους κατά τους χειμερινούς μήνες.
Η εξίσωση από την κυβέρνηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης (ΕΦΚ)  στο πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης μαζί με την δεδομένη σημαντική μείωση των οικογενειακών εισοδημάτων λόγω κρίσης έχουν προκαλέσει μεγάλη ένταση στο πανελλήνιο και κυρίως στις κεντρικές και βόρειες περιοχές της χώρας
Για αυτό το λόγο  η ΔΗΜΑΡ προτείνει ένα πακέτο άμεσων και μεσοπρόθεσμων μέτρων με στόχο:
(α)       ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ: να διασφαλίσουν ότι ικανοποιούνται οι ανάγκες θέρμανσης των νοικοκυριών και να αποτραπούν ακραίες καταστάσεις,
(β)       ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ: να αντιμετωπιστεί η λαθρεμπορία καυσίμων έτσι ώστε τμήμα των αυξημένων εσόδων να χρηματοδοτήσει την κοινωνική πολιτική,
(γ)       ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ – ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ: να ενισχυθεί η περιβαλλοντική διάσταση του όλου συστήματος και να προωθηθούν μέτρα που ενισχύουν τη δημόσια υγεία και την περιβαλλοντική ισορροπία και βιωσιμότητα.
Ειδικότερα προτείνουμε ένα πακέτο τεσσάρων προτάσεων:
1.        Διεύρυνση του αριθμού των δικαιούχων και του ύψους της επιστροφής μέσω της:
1.1.       αύξησης των περιουσιακών κριτηρίων,
1.2.       συμπερίληψης στους δικαιούχους όλων των ανέργων ανεξαρτήτως του εισοδήματός που είχαν την προηγούμενη χρονιά.
1.3.       επιστροφή και της διαφοράς που προκύπτει από τον ΦΠΑ
Βάσει των παραπάνω, οι δικαιούχοι αυξάνονται από το 85% στο 90% του πληθυσμού και το ποσοστό επιστροφής αυξάνεται από 85% σε 100%.
2.       Ενίσχυση του ποσού που θα διατεθεί ως επίδομα θέρμανσης ανεξαρτήτως πηγής. Ειδικότερα προτείνουμε τα 25 εκ. ευρώ, που έχει αποφασισθεί να διατεθούν , να αυξηθούν σε 100.
Έτσι μπορεί να διασφαλισθεί  ότι όλοι-ες που βρίσκονται έως και 20% πάνω από το όριο της φτώχειας θα δικαιούνται όχι μόνο επιστροφή φόρου αλλά και επίδομα θέρμανσης.
3.        Κατάθεση  εντός δύο μηνών ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της λαθρεμπορίας στα καύσιμα (θέρμανσης, κίνησης και ναυτιλίας).
Το σχέδιο πρέπει να προβλέπει τον πλήρη έλεγχο της διακίνησής τους από το διυλιστήριο έως τον τελικό χρήστη - καταναλωτή και να συνοδεύεται από αναλυτική λίστα απαιτούμενων νομοθετικών και άλλων ενεργειών, καθώς και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Η επιτυχής υλοποίηση του σχεδίου θα επιτρέψει τη μείωση του πραγματικού ΕΦΚ που πληρώνουν τα νοικοκυριά από τα €120 ανά 1.000 λίτρα στα €50 (δηλαδή αύξηση της επιστροφής φόρου).
4.        Κίνητρα αλλά και ποινές για την μετατροπή των τζακιών σε ενεργειακά. Μεσοπρόθεσμα η ύπαρξη τζακιού σε αστικά κέντρα θα αντιμετωπίζεται φορολογικά ως τεκμήριο πολυτελείας εκτός και εάν αυτά είναι ενεργειακά (μαστίγιο).  Για αυτό το λόγο, αφενός θα δοθούν κίνητρα μετατροπής των υφιστάμενων τζακιών σε ενεργειακά (καρότο), αφετέρου θα είναι υποχρεωτικό οι νέες κατασκευές εάν έχουν τζάκι αυτό να είναι ενεργειακό.
Η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς φορολόγησης του πετρελαίου θέρμανσης και κίνησης δεν θα έχει αποτέλεσμα διότι:
(α)         Η πραγματική φορολογική επιβάρυνση των νοικοκυριών από την εξομοίωση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης (ΕΦΚ) είναι μηδενική λόγω της επιστροφής φόρου που πραγματοποιείται. 
Εξαίρεση αποτελούν όσοι-ες διαθέτουν τεκμήρια πολυτελούς διαβίωσης (κότερα, ελικόπτερα, πισίνες κλπ.) οι οποίοι αποτελούν το 4,5% του πληθυσμού και το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού.
                Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι δικαιούχοι της επιστροφής φόρου είναι το 85% του πληθυσμού.
(β)         Η μείωση στην κατανάλωση του πετρελαίου προκαλείται διότι έχει μειωθεί το οικογενειακό εισόδημα λόγω της κρίσης. Η μείωση του ΕΦΚ του πετρελαίου θέρμανσης δεν θα είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της κατανάλωσης.
                Με άλλα λόγια, ο λόγος για τον οποίο οι πολίτες δεν αγοράζουν πετρέλαιο δεν είναι η αύξηση του φόρου (η οποία επιβαρύνει τον καταναλωτή για μόλις 15 ημέρες, δηλαδή έως ότου πάρει την επιστροφή).
Ο λόγος της χαμηλής κατανάλωσης είναι η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.
Άρα:
-          Η άμεση συνέπεια της υιοθέτησης της πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι η ενίσχυση της λαθρεμπορίας καυσίμων (ό,τι γινόταν πριν την εξομοίωση) χωρίς να υπάρχει κανένα αποτέλεσμα ως προς την αντιμετώπιση του πραγματικού προβλήματος θέρμανσης που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά.


Παράρτημα:       Τι ισχύει σήμερα σε σχέση με την εξίσωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης του πετρελαίου θέρμανσης με κίνησης και τη διαδικασία της επιστροφής.
Η εξίσωση του ΕΦΚ του πετρελαίου θέρμανσης με τον ΕΦΚ του πετρελαίου κίνησης ήταν επιβεβλημένη για το χτύπημα της φοροδιαφυγής (αγοραζόταν πετρέλαιο κίνησης που είχε φόρο €400 και δηλωνόταν ως πετρέλαιο θέρμανσης που είχε φόρο €120). Η απώλεια εσόδων έφτανε τα €500-700 εκ. ετησίως (δηλαδή όσο τα δώρα των δημοσίων υπαλλήλων και τα αναπηρικά επιδόματα που κόπηκαν). Η εξίσωση του ΕΦΚ στα €330 ανά 1.000 λίτρα δεν θα μπορούσε να γίνει σε χαμηλότερη τιμή λόγω της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Η εξίσωση της τιμής πετρελαίου θέρμανσης και κίνησης δεν αντιμετωπίζει τη λαθρεμπορία που συντελείται μέσω της παράνομης επιστροφής στην εσωτερική αγορά ποσοτήτων που δεν έχουν φορολογική επιβάρυνση,  αφού εμφανίζονται εικονικά είτε ότι εξάγονται σε γειτονικές χώρες είτε ότι χρησιμοποιούνται στη ναυτιλία.
Σύμφωνα με την απόφαση:
Δικαιούχοι
Τίθενται εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια καθώς και κριτήρια πολυτελούς διαβίωσης που αποκλείουν ορισμένους φορολογούμενους από την αποζημίωση. Τα κριτήρια που τέθηκαν καθιστούν δικαιούχους το 84,3% των φορολογούμενων. Δικαιούχοι του επιδόματος είναι όσοι-ες έχουν σωρευτικά:
-          ατομικό εισόδημα έως €25.000 εάν είναι άγαμοι ή έως €35.000 εάν είναι έγγαμοι ή μονογονεϊκές οικογένειες. Για κάθε παιδί το εισοδηματικό όριο αυξάνεται κατά €3.000.
-          ακίνητη περιούσια έως €150.000 εάν είναι άγαμοι ή έως €200.000 εάν είναι έγγαμοι ή μονογονεϊκές οικογένειες.
Σχόλιο:                   Ενίοτε αναφέρεται από δημοσιογράφους ή δημοσιολογούντες ότι οι δικαιούχοι είναι μόλις 200.000 άτομα ή οικογένειες. Αυτή η εκτίμηση είναι παντελώς αβάσιμη και δεν στηρίζεται σε κανένα επίσημο στοιχείο.
Ποσό επιδότησης
Υπάρχει πλαφόν επιστροφής (λίτρα), ανάλογα της γεωγραφικής (κλιματικής) ζώνης. Το πλαφόν των λίτρων και η ανώτατη επιστροφή  είναι:
-          Η χώρα έχει χωριστεί σε 4 ζώνες. Κάθε ζώνη δικαιούται επιστροφή για διαφορετικές ποσότητες πετρελαίου. Για παράδειγμα στη Φλώρινα η μέση κατανάλωση πετρελαίου είναι υψηλότερη από την Κρήτη.
-          Επίσης κάθε νοικοκυριό μπορεί να επιδοτηθεί για οικίες έως 100 τ.μ. (εάν ένα σπίτι είναι 150 τ.μ.) τότε θα επιδοτηθεί για τα 120 τ.μ.
Σχόλιο:                   Οι παραπάνω περιορισμοί έπρεπε να μπουν προκειμένου να μην υπάρξει φοροδιαφυγή (π.χ. κάποιος δηλώνει ότι κατανάλωσε 10 τόνους ενώ έχει καταναλώσει 1,5 ή ότι έχει 300 τ.μ. ενώ έχει 120 τ.μ.).
Ενίοτε λέγεται ότι οι ποσότητα δεν είναι αρκετή. Ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχουμε εξαντλήσει τις μέγιστες ποσότητες. Εάν αυτό γίνει, τότε μπορεί να υπάρξει αναπροσαρμογή προς τα πάνω.

Β
(Α Χ Β)

Ανώτατα τετραγωνικά που επιδοτούνται.
Ποσότητα  επιδοτούμενων λίτρων
Α΄ ΖΩΝΗ
120 τ.μ.
3.000
Β΄ΖΩΝΗ
120 τ.μ.
1.800
Γ΄ ΖΩΝΗ
120 τ.μ.
960
Δ΄ΖΩΝΗ
120 τ.μ.
600
Οι γεωγραφικές ζώνες είναι:
ΚΛΙΜ. ΖΩΝΗ
ΝΟΜΟΙ
ΖΩΝΗ Α
Γρεβενά, Κοζάνη, Καστοριά, Φλώρινα, Δράμας
ΖΩΝΗ Β
Ευρυτανίας, Ιωαννίνων, Λάρισας, Καρδίτσας, Τρικάλων, Αρκαδίας, Πιερίας, Ημαθίας, Πέλλης, Θεσσαλονίκης, Κιλκίς, Χαλκιδικής, Σερρών , Καβάλας, Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου
ΖΩΝΗ Γ
Αττικής (εκτός Κυθήρων & νησιών Σαρωνικού), Κορινθίας, Ηλείας, Αχαΐας, Αιτωλοακαρνανίας, Φθιώτιδας, Φωκίδας, Βοιωτίας, Ευβοίας, Μαγνησίας, Λέσβου, Χίου, Κέρκυρας, Λευκάδας, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας, Άρτας
ΖΩΝΗ Δ
Ηρακλείου, Χανιών, Ρεθύμνου, Λασιθίου, Κυκλάδων, Δωδεκανήσου, Σάμου, Μεσσηνίας, Λακωνίας, Αργολίδας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας & Ιθάκης, Κύθηρα & νησιά Σαρωνικού

Διαδικασία επιστροφής φόρου
Ο καταναλωτής δηλώνει άπαξ τα στοιχεία του σε ηλεκτρονική δήλωση στο ίντερνετ και αυτόματα μαθαίνει εάν είναι δικαιούχος ή όχι. Εάν είναι δικαιούχος τότε ολοκληρώνει την εγγραφή (δηλώνει κάποια επιπλέον στοιχεία) και κάθε φορά που αγοράζει πετρέλαιο κατατίθεται στο λογαριασμό του το ποσό της επιστροφής εντός 15 ημερών. Ο δικαιούχος δεν χρειάζεται να κάνει δήλωση κάθε φορά που αγοράζει πετρέλαιο, η δήλωση γίνεται μία φορά κάθε χρόνο. Τα υπόλοιπα είναι αυτοματοποιημένα. 
Σχόλιο:                   Έχει αναφερθεί ότι η διαδικασία της ιντερνετικής δήλωσης είναι πολύπλοκη και δεν μπορούν να την κάνουν όλοι-ες. Όμως:
                                (α) την δήλωση μπορεί να την κάνει για λογαριασμό του δικαιούχου οποιοσδήποτε (π.χ. ο βενζινάς)
(β) λειτουργεί μέχρι αργά το βράδυ τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης που σε καθοδηγεί βήμα-βήμα (το νούμερο αναφέρεται συνεχώς στο σάιτ της ΓΓΠΣ).
(γ) η δήλωση γίνεται μία φορά μόνο
(δ) η εναλλακτική θα ήταν να πηγαίνει ο δικαιούχος με τα παραστατικά π.χ. στην εφορία. Σε αυτή την περίπτωση, οι καθυστερήσεις στις επιστροφές θα ήταν τεράστιες.
 

Τρίτη 11 Δεκεμβρίου 2012

Από τις ΕΛΓΑ στις λίστες των "κολλητών"


του Κώστα Καλλίτση
(αναδημοσίευση από το politicalreview.blogspot.gr)

Οι Ελληνικές Γεωργικές Ασφαλίσεις (ΕΛΓΑ) ήταν ένας Οργανισμός-καταβόθρα δημοσίου χρήματος. Το 2010 είχε φτάσει να είναι πνιγμένος στα χρέη –χρωστούσε 4,2 δισ. ευρώ και μαζί με τον ΟΣΕ ήταν οι δύο πρωτεργάτες του κρυφού χρέους. Κάθε χρόνο, διακρινόταν στην υπερπαραγωγή ελλειμμάτων - δημιουργούσε νέο έλλειμμα 400 εκατ. ευρώ περίπου. Μέσα σε ενάμιση χρόνο από τον Απρίλιο 2010, όταν ανέλαβε καθήκοντα προέδρου των ΕΛΓΑ, ο κ. Θεόδωρος Σαρρής και οι συνεργάτες του πέτυχαν να θέσουν τον Οργανισμό σε τελείως άλλη τροχιά: Αντί για ελλείμματα, άρχισε να έχει πλεονάσματα της τάξης των 100 εκατ. ευρώ ετησίως. Αρνείται, μάλιστα, να εισπράξει τα 40 εκατ. που διά νόμου του προσφέρονται ως επιδότηση – διότι δεν τα χρειάζεται. Μέχρι πρότινος, αυτά φάνταζαν ακατόρθωτα. Τον Σεπτέμβριο 2010, στο σχετικό νομοσχέδιο για τις ΕΛΓΑ, ο κ. Σαρρής είχε συμπεριλάβει διάταξη ότι δεν θα έχουν ελλείμματα. Κι οπωσδήποτε, αν τύχει να έχουν, αυτομάτως θα λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα - αυτό, δηλαδή, που σήμερα ισχύει για όλη τη δημόσια διαχείριση. Τότε, λοιπόν, βουλευτές από όλα τα κόμματα σάρκασαν: «Αυτά δεν γίνονται! ΕΛΓΑ χωρίς ελλείμματα, απλώς δεν υπάρχει!». Απεδείχθη ότι -κι όμως!- υπάρχει! Πώς συνέβη αυτό το «θαύμα»; Η διοίκηση των ΕΛΓΑ:

(α) Αλλαξε με δικαιοσύνη τις διαδικασίες είσπραξης εσόδων, ώστε να μην πληρώνουν μόνον τα συνήθη υποζύγια, οι έντιμοι αγρότες. Και διπλασιάστηκαν τα ετήσια έσοδα, από 75 σε 150 εκατ. ευρώ περίπου. (β) Κατήργησε τις ρουσφετολογικές, άχρηστες προσλήψεις. Αυτός ήταν ο κύριος λόγος που το κονδύλι μισθοδοσίας περιορίστηκε από 53 εκατ. σε 16 εκατ. ευρώ περίπου.

(γ) Εκοψε τις ψεύτικες αποζημιώσεις. Μέχρι τότε, οι ίδιοι και οι ίδιοι τσέπωναν 200-250 χιλ. αποζημίωση (παντός καιρού...) κάθε χρόνο. Ενώ συνολικά, στη χώρα μοιράζονταν αποζημιώσεις ύψους 800 εκατ. ευρώ (λες κι έχουμε το χειρότερο κλίμα στον κόσμο ή προσομοιάζουμε στην Ανταρκτική...), όταν στη Γαλλία αυτές δεν ξεπερνούσαν τα 150 εκατ. ευρώ. Το πάρτι είχε τελειώσει.

Οι παραγωγοί επικρότησαν τις αλλαγές. Διότι (α) διαπιστώνουν ότι έπαψαν οι διακρίσεις σε «προνομιούχους» και μη, οι αδικίες σε βάρος των συνεπών και υπέρ των «ατσίδων». Και (β) διότι κατανοούν ότι οι ψεύτικες αποζημιώσεις είναι αντικίνητρο (με κλεμμένα λεφτά) στην παραγωγή. Ενώ η κατάργησή τους δημιουργεί κίνητρο να φροντίσεις την καλλιέργεια, να παράγεις.

Το επόμενο βήμα των ΕΛΓΑ θα ήταν να ασφαλίσουν τον αγρότη κι από τον κίνδυνο αγοράς. Δηλαδή, να τον αποζημιώνουν όταν η τιμή του προϊόντος πέφτει κάτω από ένα όριο. Αυτό προϋποθέτει αντασφάλιση κι αυτή, με τη σειρά της, προϋποθέτει ότι ο οργανισμός θα γίνει απολύτως διαφανής και σύγχρονος από κάθε πλευρά. Προς τούτο, θα χρειαζόταν ένας χρόνος ακόμη, ίσως λίγο περισσότερο.

Ο κ. Σαρρής δεν θα τον έχει. Διότι κάποιος αποτυχών πολιτευτής θα αναλάβει τη θέση του. Οπως κάποιος άλλος, που τίναξε στον αέρα τον ΟΑΕΔ σκορπίζοντας παράνομα τα λεφτά του στη Β΄ Αθηνών, σε stage (προσλήψεις ορισμένου χρόνου) στο Δημόσιο, προαλείφεται για το Ταμείο Παρακαταθηκών. Και κάποιος άλλος από το... Βατοπέδι προαλείφεται για τον ΟΑΕΔ κ.ο.κ.

Ακόμη και σήμερα, όταν η σωτηρία της χώρας εξαρτάται τόσο από την απόδοση του κράτους, οι «κολλητοί» νέμονται το λάφυρο των εκλογών. Το πελατειακό κράτος, που μας έσυρε στη χρεοκοπία, δίνει το αηδιαστικό παρόν του. Το πολιτικό σύστημα δείχνει ότι δεν αλλάζει μυαλά, είτε η κυβέρνηση είναι μονοκομματική είτε είναι τρικομματική. Αυτό είναι το μείζον πρόβλημα!

Πέμπτη 6 Δεκεμβρίου 2012

Οι θέσεις της ΔΗΜΑΡ για το νέο φορολογικό νομοσχέδιο

Θετικά της Πρότασης

Α.     Η νέα μηχανική υπολογισμού της φορολογικής επιβάρυνσης των μισθωτών και συνταξιούχων προκαλεί μετατόπιση του φορολογικού βάρους από τα χαμηλότερα προς τα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξουν αλλαγές ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης των οικογενειών με παιδιά.
Β.    Παρά την τυπική κατάργηση του αφορολόγητου ορίου, το πραγματικό αφορολόγητο αυξάνεται από €5.000 σε €9.000.
Για τους παραπάνω λόγους η Δημοκρατική Αριστερά αποδέχεται ως βάση συζήτησης την πρόταση που κατέθεσε το Υπουργείο Οικονομικών επισημαίνοντας ότι υπάρχουν αρκετά ζητήματα τα οποία οφείλουν να επανεξεταστούν.

Αρνητικά της Πρότασης

Η πρόταση του Υπουργείου Οικονομικών:
Α.  Δεν περιλαμβάνει επαρκή  μέτρα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Β.   Χαρακτηρίζεται από πολυδιάσπαση του τρόπου φορολόγησης των εισοδημάτων (εισοδήματα από μισθωτή εργασία, από ενοίκια, από επιχειρηματική δραστηριότητα κ.ο.κ.). Αυτό αφενός δημιουργεί υψηλότερες επιβαρύνσεις για τα πολύ χαμηλά εισοδήματα, αφετέρου ευνοεί σκανδαλωδώς τα πολύ μεγάλα εισοδήματα.
Γ.    Προβλέπει επαχθή φορολογική αντιμετώπιση των ελεύθερων επαγγελματιών, κυρίως εκείνων που κατά το παρελθόν υπήρξαν συνεπείς και ειλικρινείς ως προς τη δήλωση των πραγματικών τους εισοδημάτων. Επίσης η αντιμετώπιση των επαγγελματιών ως Νομικά Πρόσωπα δημιουργεί δυνητικά προβλήματα ως προς την άσκηση κοινωνικής πολιτικής.
Δ.     Δημιουργεί μεγάλες αδικίες ως προς την αντιμετώπιση των οικογενειών με παιδιά διότι δεν λαμβάνει υπόψη τον αριθμό των παιδιών στον υπολογισμό της φορολογικής επιβάρυνσης του νοικοκυριού.
Ε.     Έχει  ασθενή αναπτυξιακή διάσταση. Ειδικότερα, η αύξηση της φορολογίας των κερδών των επιχειρήσεων σε περιβάλλον βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης από 20% σε 26% αποτελεί συνταγή περαιτέρω ενίσχυσης της ύφεσης.

Ως προς τη διαδικασία

Σχετικά με τη διαδικασία που έχει ακολουθηθεί η Δημοκρατική Αριστερά οφείλει να επισημάνει:
Α.     Η χρονική καθυστέρηση ως προς την παρουσίαση της πρότασης του Υπουργείου Οικονομικών δημιουργεί απαράδεκτους χρονικούς περιορισμούς που δεν επιτρέπουν την εις βάθος συζήτηση των σοβαρών ζητημάτων που θέτει το νέο φορολογικό νομοσχέδιο.
Β.     Οι αλλαγές της τελευταίας στιγμής, οι παλινωδίες του Υπουργείου και οι συστηματικές διαρροές εκ μέρους του, εκτός των ουσιαστικών προβλημάτων που δημιουργούν στη συζήτηση, αναδεικνύουν πλημμελή προετοιμασία η οποία εν τέλει, πλήττει την εικόνα τη κυβέρνησης.

Προτάσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς για το Νέο Φορολογικό Νομοσχέδιο

Πρώτιστη ανάγκη είναι η συντεταγμένη ολοκλήρωση της συζήτησης και η εκπόνηση ενός νομοθετικού πλαισίου έως τον προσεχή Φεβρουάριο και ενός πλέγματος μέτρων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Φορολογία Φυσικών Προσώπων
Προκειμένου ένα φορολογικό σύστημα να είναι απλό και δίκαιο θα πρέπει να ικανοποιεί τρεις βασικές αρχές:
(α)         Καμία φορολόγηση σε εισοδήματα τα οποία βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας.
(β)         Συνεισφορά των πολιτών στα φορολογικά βάρη αναλόγως των δυνατοτήτων τους.
(γ)         Φορολόγηση όλων εισοδημάτων των φυσικών προσώπων, ανεξαρτήτως πηγής προέλευσης, βάσει μιας ενιαίας κλίμακας.

·     Καμία φορολόγηση σε εισοδήματα τα οποία βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας.
Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει ρητή πρόβλεψη για αυτόματη εξαίρεση από τη φορολογία όσων έχουν εισοδήματα τα οποία βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας, όπως αυτό ορίζεται σε ετήσια βάση από την ΕΛ.ΣΤΑΤ. (σήμερα το όριο αυτό είναι €5.951/άτομο ή €12.497 για ένα νοικοκυριό με δύο ενήλικες και δύο παιδιά έως 13 ετών).
·     Φορολόγηση όλων των εισοδημάτων, ανεξαρτήτως της πηγής προέλευσης βάσει μίας ενιαίας κλίμακας.
Η εισαγωγή πολλαπλών συντελεστών αυτοτελούς φορολόγησης διασπά το ενιαίο του προσωπικού φορολογητέου εισοδήματος και καταργεί στην ουσία το σύστημα της προοδευτικής φορολογίας.
Στόχος του νέου φορολογικού νομοσχεδίου πρέπει να είναι η ενίσχυση της προοδευτικότητας της φορολογίας και η απλοποίησή της μέσω της κατάργησης των ποικίλων παρεκκλίσεων, που χαρακτηρίζουν το υφιστάμενο σύστημα.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να φορολογηθούν βάσει μιας ενιαίας κλίμακας τα εισοδήματα που προέρχονται από:
-          ενοίκια
-          επιχειρηματική δραστηριότητα
-          αγροτική δραστηριότητα
-          αμοιβές διευθυνόντων συμβούλων Α.Ε. και διαχειριστών Ε.Π.Ε.
-          αμοιβές των μελών Δ.Σ.
-          stock options και άλλοι συναφείς τρόποι αμοιβής υψηλόβαθμων στελεχών
·    Υποχρεωτική δήλωση όλων των εισοδημάτων των φυσικών προσώπων ανεξαρτήτως πηγής προέλευσης και τρόπου φορολόγησης.
Είναι σημαντικό οι φορολογικές αρχές να γνωρίζουν τα ακριβή εισοδήματα των φυσικών προσώπων, ανεξαρτήτως της πηγής προέλευσης ή του τρόπου φορολόγησης. Η δήλωση των αυτοτελώς φορολογούμενων εισοδημάτων πρέπει να καταστεί υποχρεωτική για όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα.

·    Διόρθωση της αδικίας που προκαλείται από την αδιαφοροποίητη φορολογική αντιμετώπιση των νοικοκυριών ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών.
Ο νέος τρόπος καθορισμού του φόρου υπολογίζει την φορολογική υποχρέωση του/της υπόχρεου αποκλειστικά βάσει του ύψους του εισοδήματός του/της. Έτσι, κάποιος/α με εισόδημα π.χ. 15.000€ θα κληθεί να πληρώσει τον ίδιο φόρο ανεξαρτήτως του εάν έχει ένα, δύο, τρία ή κανένα παιδί. Το παραπάνω παραβιάζει τη βασική αρχή της φορολογίας (η οποία είναι και συνταγματικά κατοχυρωμένη) βάσει της οποίας «οι φορολογούμενοι πληρώνουν φόρο βάσει της φοροδοτικής τους ικανότητας».
Βάσει των παραπάνω η ΔΗΜΑΡ προτείνει την αύξηση του ποσού αυτόματης απομείωσης του φόρου κατά €200/παιδί. Σε αυτό το σενάριο η μείωση φόρου για κάποιον-α με εισόδημα π.χ. €20.000 θα είναι €1.850 εάν δεν έχει παιδιά, €2.050 εάν έχει ένα παιδί, €2.250 εάν έχει δύο παιδιά κ.ο.κ. Το επιπλέον ποσό της απομείωσης θα αποκλιμακώνεται μετά τα €40.000 με τρόπο ανάλογο της αυτόματης απομείωσης φόρου.
·      Επανεξέταση των καταργούμενων δαπανών οι οποίες μείωναν τη φορολογική επιβάρυνση των νοικοκυριών, με ιδιαίτερη έμφαση στις δαπάνες:
-          υγείας και περίθαλψης των χρόνια πασχόντων και των αναπήρων (εξαίρεση 100%),
-          μίσθωσης κύριας κατοικίας και κατοικίας των παιδιών που σπουδάζουν
-          έκπτωση των τόκων των στεγαστικών δανείων για απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Η επανεξέταση αυτών των φοροελαφρύνσεων κρίνεται αναγκαία κατ’ αρχήν για κοινωνικούς λόγους, αλλά επίσης και για λόγους καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.
Επίσης, η ΔΗΜ.ΑΡ. προτείνει να εκπίπτουν από το φορολογητέο εισόδημα μόνο οι δωρεές σε φορείς και Οργανισμούς που διέπονται από το δημόσιο λογιστικό.
·      Φορολόγηση αγροτών:
-          Η φορολόγηση των αγροτών πρέπει να γίνεται βάσει της κλίμακας φυσικών προσώπων, όπως ακριβώς ισχύει και για το σύνολο των απασχολούμενων στην οικονομία.
-          Σε ό,τι αφορά την τήρηση βιβλίων από τις αγροτικές επιχειρήσεις, προτείνουμε να ισχύει για αυτές ό,τι ισχύει για το σύνολο των επιχειρήσεων (βάσει του Κ.Β.Σ.). Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι υποχρέωση τήρησης βιβλίων σήμερα θα είχαν όλες οι αγροτικές επιχειρήσεις με τζίρο άνω των €5.000.
-          Ειδικά σε ό,τι αφορά άτομα με αποκλειστική αγροτική δραστηριότητα, προτείνουμε την ευνοϊκή τους φορολογική αντιμετώπιση είτε μέσω της μείωσης του φορολογητέου εισοδήματος, είτε μέσω της αύξησης της αυτόματης απομείωσης φόρου.
Φορολογία Ελεύθερων Επαγγελματιών
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και όσοι διατηρούν ατομικές επιχειρήσεις με βιβλία Β΄’ κατηγορίας πρέπει να αντιμετωπιστούν φορολογικά ως φυσικά πρόσωπα. Πιο συγκεκριμένα, σε επιχειρήσεις που διατηρούν βιβλία Β’ κατηγορίας (ελευθέρια επαγγέλματα, ατομικές και εταιρικές, κοινοπραξίες κλπ) η φορολόγησή τους θα γίνεται με τον εξής τρόπο: έσοδα μείον έξοδα και το υπόλοιπο στην κλίμακα φυσικών προσώπων.
Φορολογία Νομικών Προσώπων
Στόχοι του συστήματος φορολόγησης των Νομικών Προσώπων πρέπει να είναι:
(α)         η ενίσχυση της αναπτυξιακής διάστασης της φορολογίας,
(β)         η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής,
(γ)         η απλοποίηση του συστήματος φορολόγησης.
Για την ικανοποίηση των παραπάνω στόχων η ΔΗΜ.ΑΡ. προτείνει:
·               Επιχειρήσεις με βιβλία Γ’ κατηγορίας εκτός Ανωνύμων Εταιριών (Ατομικές Επιχειρήσεις, Προσωπικές Εταιρίες, Εταιρίες Περιορισμένης Ευθύνης κλπ): μετά την αφαίρεση των δαπανών (έσοδα μείον έξοδα) το διανεμόμενο κέρδος φορολογείται βάσει της κλίμακας φυσικών προσώπων. Τα μη διανεμόμενα κέρδη φορολογούνται βάσει του ενιαίου συντελεστή φορολόγησης των επιχειρήσεων (20%).
Στο νόμο πρέπει να υπάρξει ρητή απαγόρευση χρήσης των αποθεματικών των επιχειρήσεων στις δηλώσεις φορολογίας των επιχειρηματιών προκειμένου αυτοί να δικαιολογήσουν τεκμήρια διαβίωσης ή απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.
·               Ανώνυμες Εταιρίες: στο τέλος της χρήσης η επιχείρηση δηλώνει το τμήμα των κερδών, που θα διανεμηθεί και το τμήμα που θα παραμείνει στο εσωτερικό της ως αποθεματικό.
Τα αποθεματοποιούμενα κέρδη φορολογούνται βάσει του ενιαίου συντελεστή φορολόγησης επιχειρήσεων (20%), ενώ τα διανεμόμενα κέρδη (μερίσματα) φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 37,5%. Ο συντελεστής φορολόγησης των μερισμάτων διαμορφώνεται αυτόματα βάσει του αθροίσματος του ενιαίου φορολογικού συντελεστή επιχειρήσεων (20%) συν το συντελεστή φορολόγησης των αξιών(όχι μικρότερος των τόκων των καταθέσεων που προτείνουμε 17,5%). Βάσει των παραπάνω αποφεύγεται η προβληματική διπλή φορολόγηση του κέδρους και δημιουργείται ισχυρό κίνητρο προς την αποθεματοποίηση των κερδών (που σημαίνει αυξημένες επενδύσεις).
·    Καθιερώνεται η έννοια της επιχειρηματικής αμοιβής (για την προσωπική εργασία των επιχειρηματιών). Οι επιχειρηματικές αμοιβές προσδιορίζονται με βάση τη συλλογική σύμβαση εργασίας, αποτελούν προσωπικό εισόδημα των επιχειρηματιών, που προσαυξάνει το προσωπικό τους εισόδημα και συνιστούν δαπάνη των επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό επέρχεται εξορθολογισμός του συστήματος αμοιβής των επιχειρηματιών αλλά κυρίως περιορίζονται σημαντικά οι δυνατότητες φοροαποφυγής.
·    Δημιουργία ειδικής κατηγορίας υπό τον τίτλο «επιχειρήσεις ειδικών σκοπών» στην οποία θα ενταχθούν οι ναυτιλιακές και οι εξωχώριες επιχειρήσεις και κωδικοποίηση της φορολογίας των εν λόγω εταιριών με στόχο τον εξορθολογισμό της και την ενίσχυση του ελέγχου των αρμόδιων αρχών.
Αυτοτελής φορολόγηση εισοδημάτων
Όλα τα αυτοτελώς φορολογούμενα εισοδήματα (τόκοι καταθέσεων, λαχεία κ.ο.κ.) φορολογούνται αυτοτελώς με τον ίδιο συντελεστή (17,5%). Εξαίρεση αποτελούν τα μερίσματα των μετοχών τα οποία φορολογούνται με ποσοστό 37,5% (ενιαίος φορολογικός συντελεστής επιχειρήσεων + συντελεστής αυτοτελώς φορολογούμενων εισοδημάτων)-