Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παιδεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Παιδεία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 9 Φεβρουαρίου 2013

Οι θέσεις του τομέα παιδείας της ΔΗΜΑΡ για το σχέδιο "ΑΘΗΝΑ" για την τριτοβάθμια εκπαίδευση

Την Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου, ο τομέας παιδείας και έρευνας της ΔΗΜΑΡ παραχώρησε συνέντευξη τύπου προκειμένου να παρουσιάσει τις θέσεις του για το σχέδιο «Αθηνά» του Υπουργείου Παιδείας και τις προτάσεις του για την αναδιοργάνωση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Τις θέσεις του Τομέα Παιδείας και Έρευνας παρουσίασαν ο Δημήτρης Κυρτάτας, καθηγητής στο Παν. Θεσσαλίας, η Μάνια Μαύρη, επίκουρη καθηγήτρια στο Παν. Αιγαίου, ο Γιώργος Μιαούλης, καθηγητής στο ΑΤΕΙ Πειραιά και η Μαρία Ρεπούση, καθηγήτρια στο ΑΠΘ, βουλευτής Α΄ Πειραιώς της ΔΗΜΑΡ, υπεύθυνη του Τομέα Παιδείας και Έρευνας.

Αναφορικά με τις θέσεις της για το σχέδιο «Αθηνά» η ΔΗΜΑΡ θεωρεί ότι:
Α) Η αναδιάρθρωση των ΑΕΙ είναι εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση και δεν μπορεί να είναι στην αποκλειστική αρμοδιότητα της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας. Χρειάζεται η ενεργοποίηση των θεσμικών οργάνων όπως το ΕΣΥΠ και η ΑΔΙΠ τα οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν ερωτήθηκαν καν.
Β) Το συγκεκριμένο σχέδιο ΑΘΗΝΑ δεν μπορεί να ισχύσει με έκδοση Προεδρικού Διατάγματος. Η συζήτηση και η ψήφισή του στην Βουλή είναι αναγκαία. Ζητάμε από το Υπουργείο Παιδείας να αναθεωρήσει την απόφαση του για έκδοση Π.Δ και να εισαγάγει την πρόταση στην κοινοβουλευτική διαδικασία.
Στην διάρκεια της διαβούλευσης η ΔΗΜΑΡ θα υποβάλλει συγκεκριμένες προτάσεις βελτίωσης του σχεδίου Αθηνά στην κατεύθυνση της ενίσχυσης του ακαδημαϊκού χαρακτήρα, της αναδιάρθρωσης, της απομάκρυνσης από πελατειακές και κομματικές λογικές και της αντιστοίχησης με τις αναπτυξιακές ανάγκες της χώρας.

Ο τομέας Παιδείας της ΔΗΜΑΡ δίνει στην δημοσιότητα μια πλήρη πρόταση αναδιάρθρωσης των ΑΕΙ που αναπτύσσεται σε τρεις  φάσεις που μπορούν να ξεκινήσουν ταυτόχρονα: 
1) Εφαρμογή  της βάσης του «10» και συγχώνευση ή και κατάργηση των τμημάτων που πάνω από το 50% των σπουδαστών δεν έχουν την βάση  του 10. 
2) Δημιουργία κοινοπραξιών ανά περιφέρεια που περιλαμβάνουν Πανεπιστήμια, ΑΤΕΙ και Ερευνητικά Κέντρα στη βάση της συνάφειας γνωστικών αντικειμένων, της γεωγραφικής τοποθεσίας, της συνδιαχείρισης  υποδομών και της αποτελεσματικότερης αξιοποίησης του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού 
3)  Εσωτερική αναδιάρθρωση των Ιδρυμάτων σε μεγάλες σχολές και τμήματα που να ανταποκρίνονται στις επιστημονικές και κοινωνικές εξελίξεις.
4)  Αξιολόγηση των υποδομών, των διοικητικών Υπηρεσιών, του διδακτικού και Ερευνητικού έργου και παρακολούθηση της επαγγελματικής αποκατάστασης των αποφοίτων. 


Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της πρότασης για την αναδιάρθρωση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Τομέα Παιδείας και Έρευνας της ΔΗΜΑΡ:

Θέσεις του Τομέα Παιδείας και Έρευνας της ΔΗΜΑΡ  για την αναδιάρθρωση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Στόχος της Επιτροπής Θέσεων της ΔΗΜΑΡ για την αναδιάρθρωση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση είναι η επεξεργασία μιας πρότασης που θα συμπεριλάβει την τριτοβάθμια εκπαίδευση και έρευνα στο σύνολό της, Πανεπιστήμια, ΤΕΙ και Ερευνητικά Κέντρα στην Ελλάδα.
Η πρόταση της Επιτροπής αποτελείται από τέσσερις ενότητες
1. Κριτήρια αναδιαμόρφωσης του ακαδημαϊκού χάρτη 
2. Πλήθος Ιδρυμάτων στην Επικράτεια
3. Φάσεις αναδιοργάνωσης του ακαδημαϊκού χάρτη
4. Αξιολόγηση του νέου ακαδημαϊκού χάρτη 

1.Κριτήρια αναδιαμόρφωσης του ακαδημαϊκού χάρτη 

Βασική αρχή οποιασδήποτε αναδιοργάνωσης είναι ο καθορισμός των κριτηρίων βάσει των οποίων θα πραγματοποιηθεί αυτή. Προτείνονται τα παρακάτω πέντε (5) κριτήρια:

1)Κ.1. Χωροταξία Πανεπιστημίων & ΤΕΙ: Είναι προφανής η ανάγκη χωροταξικού εξορθολογισμού του ακαδημαϊκού χάρτη και η ανάγκη συγκέντρωσης τμημάτων και σχολών ενός Ιδρύματος σε μία, το πολύ δύο πόλεις, έτσι ώστε να περιοριστεί το φαινόμενο του ενός μόνου τμήματος σε μια πόλη και να υπάρχει δυνατότητα δημιουργικής αλληλεπίδρασης μεταξύ περισσότερων τμημάτων και καλύτερης αξιοποίησης των υποδομών. Η εξασφάλιση των στοιχειωδών προϋποθέσεων ενός ακαδημαϊκού περιβάλλοντος δεν πρέπει σε καμία  περίπτωση να θυσιαστεί στο βωμό της εξυπηρέτησης κακώς εννοούμενων «τοπικών συμφερόντων».
2)Κ.2. Κοινοπραξίες Πανεπιστημίων, ΤΕΙ & Ερευνητικών Κέντρων: Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προταχθεί η δημιουργία Κοινοπραξιών Πανεπιστημίων, ΤΕΙ και Ερευνητικών Κέντρων στη βάση της συνάφειας γνωστικών αντικείμενων, της γεωγραφικής τοποθεσίας, της συνδιαχείρισης υποδομών και της αποτελεσματικότερης αξιοποίησης του διδακτικού & ερευνητικού προσωπικού. Αν λάβει κανείς υπόψη ότι τα μέλη ΔΕΠ είναι περίπου 12.000, οι Καθηγητές των ΤΕΙ 1.800 και οι ερευνητές 800, καταλαβαίνει εύκολα ότι η κινητικότητα του  
ακαδημαϊκού προσωπικού, στο πλαίσιο μιας κοινοπραξίας, είναι σημαντική σε επίπεδο λειτουργίας και οργάνωσης. Η πρόταξη των κοινοπραξιών εμπεριέχει συγχωνεύσεις ιδρυμάτων όπου αυτές  κριθούν απαραίτητες.
Οι κοινοπραξίες δεν θα εξαντλούνται μόνο σε "εκπαιδευτικές" δράσεις, αλλά θα επεκταθούν και σε άλλες δραστηριότητες (όπως, π.χ., κοινά προγράμματα σπουδών, κοινές υποδομές, κοινοί ερευνητικοί στόχοι κλπ). Το πλαίσιο λειτουργίας τους θα καθορίζεται από τα Ιδρύματα και τα Ερευνητικά Κέντρα τα οποία θα ανήκουν στην κοινοπραξία. Η δημιουργία μιας κοινοπραξίας θα αποφασίζεται με Προεδρικό Διάταγμα. Η οργάνωση, τα όργανα διοίκησης και η λειτουργία τους θα προσδιορίζονται με νομοθετική ρύθμιση.

3)Κ.3. Επικαιροποίηση Γνωστικών Αντικειμένων και δημιουργία σχολών: Τα ελληνικά ΑΕΙ οφείλουν να ξανασκεφθούν ανά ίδρυμα και συνολικά τα γνωστικά αντικείμενα που υπάρχουν στα προγράμματα σπουδών. Υπάρχει αφενός μια πληθώρα τμημάτων που δεν αντιστοιχούν σε διεθνώς καθιερωμένα γνωστικά αντικείμενα, υπάρχουν αφετέρου εκτεταμένες αλληλεπικαλύψεις. Ταυτόχρονα, υπάρχουν πολλά τμήματα στο ίδιο ΑΕΙ με διαφορετικό τίτλο και παρεμφερή έως και όμοια γνωστικά αντικείμενα ενώ απουσιάζουν σύγχρονα ή και διεπιστημονικά γνωστικά αντικείμενα. Συνολικά η κατεύθυνση πρέπει να είναι ο περιορισμός των εξειδικευμένων αντικειμένων και ο προσανατολισμός σε «ευρύτερα» και επιστημολογικά σαφέστερα γνωστικά αντικείμενα, ενώ ο τεχνολογικός τομέας πρέπει να οδηγεί σε συγκεκριμένα επαγγέλματα, σε επίπεδο προπτυχιακών σπουδών.  Η αναδιάταξη των κλασικών σχολών που υπάρχουν στα ελληνικά ΑΕΙ και η δημιουργία νέων μεγάλων σχολών με συγγενή γνωστικά αντικείμενα  πρέπει επίσης να απασχολήσει την αναδιάρθρωση των ΑΕΙ.  
4)Κ.4. Ενίσχυση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης: Η αναδιάρθρωση του ακαδημαϊκού χάρτη πρέπει να συμβάλει στην αναγκαία στροφή της ελληνικής κοινωνίας προς την ενίσχυση της παραγωγικής προσπάθειας, της οικονομικής ανάπτυξης, και της καινοτομίας. Πρέπει να συμβάλει αποφασιστικά στην ανάπτυξη του όλου συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης (τεχνολογικό λύκειο, μεταλυκειακή εκπαίδευση, κατάρτιση), στον εξορθολογισμό της πυραμίδας των επαγγελμάτων και την ανάπτυξη της δια βίου μάθησης. Η αναδιάρθρωση αυτή πρέπει να συνδυαστεί με την αναδιάρθρωση της οργάνωσης των επαγγελματικών δικαιωμάτων και της αγοράς εργασίας μέσω της ανάπτυξης του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων (ΕΠΠ). Το ΕΠΠ σε εφαρμογή του Ευρωπαϊκού ΠΠ (που έχει υιοθετηθεί και από την UNESCO) μπορεί να δώσει ουσιαστικές δυνατότητες κινητικότητας στα επαγγέλματα, τόσο οριζόντιας μετακίνησης σε συγγενείς κλάδους, όσο και κάθετης ανέλιξης.
5)Κ.5. Τριτοβάθμια Εκπαίδευση & Ανάπτυξη Η Γ΄/θμια εκπαίδευση θα πρέπει να συνδεθεί με την έξοδο της χώρας από την κρίση και την ανάπτυξή της. Κάτι τέτοιο θα επηρεάσει σημαντικά την συνολική διάρθρωση των ΑΕΙ, τον αριθμό των εισακτέων σε σχολές και τμήματα, καθώς και την βιωσιμότητα αυτών. Στο τέλος αυτής της διαδικασίας είναι σημαντικό να έχουν προσδιορισθεί τομείς που θα πρέπει να ενισχυθούν όπως, π.χ., η ναυτιλία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κλπ., και να βρεθούν τρόποι περιορισμού του φαινομένου της εξαγωγής επιστημονικού δυναμικού που έχει σπουδάσει με κρατική δαπάνη στην Ελλάδα.


2. Πλήθος Ιδρυμάτων στην Επικράτεια

Με βάση τα παραπάνω κριτήρια και λαμβάνοντας ακόμη υπόψη τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά της χώρας, τη σημερινή δομή του ακαδημαϊκού χάρτη της Ελλάδας, την ιστορικότητα των ιδρυμάτων και τις ανάγκες για αναδιαμόρφωση, προτείνεται να υπάρχουν  το πολύ έντεκα (11) Κοινοπραξίες Ιδρυμάτων, που θα αποτελούν ενιαίες οργανωτικά ενότητες και θα συμπεριλαμβάνουν και τα ερευνητικά κέντρα. Η παρούσα πρόταση δεν υποκαθιστά μια «τεχνική μελέτη», αλλά παρουσιάζει, τις δυνατότητες που προκύπτουν από την εφαρμογή του συστήματος των κριτηρίων της 1ης ενότητας. 

•Μια κοινοπραξία Ιδρυμάτων (Πανεπιστημίων, ΤΕΙ και Ερευνητικών Κέντρων) ανά «εκπαιδευτική» περιφέρεια εκτός από την  Αττική όπου προτείνονται δύο.  

Ως «εκπαιδευτικές περιφέρειες» θεωρούνται γεωγραφικές ενότητες, με συγκεκριμένα πληθυσμιακά, οικονομικά, κοινωνικά χαρακτηριστικά, στα πλαίσια των οποίων εξειδικεύεται και ασκείται το σύνολο των δράσεων της εκπαιδευτικής πολιτικής.  Οι ενότητες αυτές δεν βρίσκονται κατ’ ανάγκη σε αντιστοίχιση με τις υπάρχουσες διοικητικές ή γεωγραφικές περιφέρειες (σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί και να ισχύει αυτό) και στον ορισμό τους λαμβάνονται υπόψη το σύνολο των παραμέτρων που επηρεάζουν την περιφερειακή διάσταση της εκπαιδευτικής πολιτικής. Ο ακριβής προσδιορισμός των «εκπαιδευτικών περιφερειών» θα προκύψει κατά τη φάση υλοποίησης της συνολικής αναδιαμόρφωσης του ακαδημαϊκού χάρτη και σε συνεργασία με τις υπόλοιπες βαθμίδες της εκπαίδευσης (πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια).


3. Φάσεις αναδιοργάνωσης του ακαδημαϊκού χάρτη

Η αναδιοργάνωση του ακαδημαϊκού χάρτη προτείνεται να γίνει σε τρεις (3) φάσεις. Οι φάσεις είναι διακριτές, δεν είναι όμως διαδοχικές και μπορούν εν μέρει να αρχίσουν αμέσως και να αλληλοεπικαλύπτονται χρονικά.

Φάση Ι: Άμεσες Διοικητικές & Χωροταξικές Αλλαγές. 
Στην Φάση αυτή με κριτήρια βιωσιμότητας τμημάτων (αριθμός μελών ΔΕΠ, επάρκεια γνωστικών αντικειμένων και διασπορά εκπαιδευτικών μονάδων) θα πραγματοποιηθούν συγχωνεύσεις τμημάτων. Κάτι τέτοιο συνεπάγεται διοικητικές αλλαγές και κυρίως οικονομίες κλίμακας σε επίπεδο διαχείρισης των υποδομών και αξιοποίησης του ανθρώπινου δυναμικού (ΔΕΠ & διοικητικοί υπάλληλοι). Πρέπει να ληφθεί πρόνοια  προκειμένου να διατηρηθεί μια λογική ισορροπία μεταξύ των τμημάτων των Πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Ως Φάση Ι, η ΔΗ.ΜΑΡ. θεωρεί την τρέχουσα φάση των αλλαγών, με συγκεκριμένα όμως κριτήρια. Ένας πρώτος εξορθολογισμός μπορεί να προκύψει με την εισαγωγή της βάσης του «10» και την κατάργηση των τμημάτων που σε ποσοστό πάνω από 50% των θέσεων μένουν κενές.

Φάση ΙΙ: Προσδιορισμός της γεωγραφικής διάταξης των Εκπαιδευτικών μονάδων των ΑΕΙ. 
Με κριτήρια εκπαιδευτικής πολιτικής, δημογραφικά, γεωγραφικά, αναπτυξιακά και της υπάρχουσας υποδομής, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι εκπαιδευτικές περιφέρειες και οι πόλεις στις οποίες θα εδρεύουν οι  κοινοπραξίες Ιδρυμάτων.
Η Φάση αυτή είναι ιδιαίτερα δύσκολη, στο μέτρο που θα υπάρξουν μετακινήσεις εκπαιδευτικών μονάδων και φοιτητών. Θα πρέπει να προσδιοριστεί το χρονικό πλαίσιο στο οποίο θα πραγματοποιηθούν οι αλλαγές (να μην ξεπερνά τα 5 χρόνια) και θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι η μετακίνηση των φοιτητών δεν θα αποτελέσει τροχοπέδη στην ολοκλήρωση των σπουδών τους.
Για τον παραπάνω λόγο προτείνεται να δοθούν υποτροφίες ολοκλήρωσης σπουδών στους φοιτητές. Εκτιμούμε ότι το κέρδος από τα λειτουργικά έξοδα της αναδιοργάνωσης θα είναι μεγαλύτερο από το κόστος υποστήριξης των φοιτητών. Γενικά το θέμα της Φοιτητικής Μέριμνας πρέπει να συζητηθεί εκ νέου με σκοπό, μέσω των προτεινόμενων αλλαγών, να υπάρξει ένα σύστημα μέριμνας αντίστοιχο με των υπολοίπων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων.
Θα πρέπει βέβαια σε κάποιες περιπτώσεις να ληφθεί υπόψη και το κριτήριο της «τοπικής ιδιαιτερότητας», π.χ. τμήματα όπως η ιχθυοκαλλιέργεια δεν πρέπει να μεταφερθούν σε κάποια άλλη πόλη πέρα από το Μεσολόγγι.

Φάση ΙΙΙ: Αναδιάταξη γνωστικών αντικειμένων και δημιουργία σύγχρονων σχολών, αποκατάσταση επικαλύψεων (περιορισμός των τμημάτων ανά γνωστικό αντικείμενο στη χώρα)
Βασικός στόχος είναι η παραπάνω αναδιάρθρωση να οδηγήσει άμεσα ή πολύ σύντομα σε πτυχία λίγων γνωστικών αντικειμένων. Θα πρέπει δηλαδή να υπάρχουν τμήματα χωρίς επικαλύψεις, με κατευθύνσεις (προκειμένου να υπάρχει και εξειδίκευση) και το βασικό πτυχίο πρέπει να ανήκει σε μια γνωστική περιοχή ή να αντιστοιχεί σε ένα επάγγελμα. 
Υιοθετώντας διεθνή πρότυπα, όπως ακολουθούνται σε περισσότερες από 50 χώρες στον κόσμο, προτείνεται η υιοθέτηση των τριών κύκλων σπουδών. Συγκεκριμένα στον 1ο κύκλο των Βασικών Σπουδών να προσφέρονται προπτυχιακά προγράμματα 3 -4 ετών, στον 2ο κύκλο να γίνεται εξειδίκευση (άρα προπτυχιακά προγράμματα με πολύ εξειδικευμένο αντικείμενο θα πρέπει να προσφέρονται σε μεταπτυχιακό επίπεδο) και στον 3ο κύκλο σπουδών να υπάρχει μόνο η ερευνητική διάσταση.

Παρακάτω προτείνονται:
•οι σχολές που θα πρέπει να έχουν οι Κοινοπραξίες ιδρυμάτων σε επίπεδο Πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να έχουν όλα τα ιδρύματα τις σχολές αυτές, αλλά ότι στην Ελλάδα θα πρέπει να υπάρχει σε μια “λογική” αναλογία το σύνολο αυτών των σχολών στα Πανεπιστήμια & ΤΕΙ. Κατά περίπτωση κάποιο Ίδρυμα θα μπορεί να συνενώνει σχολές. Τα κριτήρια συγκρότησης των σχολών (απαιτούμενος αριθμός διδασκόντων, απαιτούμενος αριθμός μελών ΔΕΠ, υποδομές,κλπ.) θα προσδιορισθούν στην Φάση ΙΙ.
Το γνωστικό αντικείμενο τμημάτων & σχολών, αποτελεί αντικείμενο μελέτης μηνών. Εδώ η επιτροπή προχωρά σε μια πολύ συνοπτική και ενδεικτική πρόταση για την οργάνωση των σχολών και των τμημάτων που πρέπει να  περιλαμβάνουν.

o  Για τα Πανεπιστήμια
1)Σχολή Κοινωνικών και Ανθρωπιστικών Επιστημών . 
2)Σχολή Θετικών Επιστημών .
3)Σχολή Οικονομικών Επιστημών .
4)Σχολή Νομικής. 
5)Πολυτεχνική, Γεωπονική Σχολή  και Δασολογική Σχολή.
6)Σχολή Επιστημών Αγωγής, όπως επίσης και οι Σχολές Φυσικής Αγωγής.
7)Σχολή Επιστημών Υγείας.

o  Για τα ΤΕΙ 
1)Σχολή Διοίκησης & Οικονομίας 
2)Σχολή Τεχνολογικών Εφαρμογών.
3)Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών.
4)Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας & Πρόνοιας.
5)Σχολής Διατροφής, Τεχνολογίας τροφίμων και Γεωπονίας.


4. Αξιολόγηση του νέου ακαδημαϊκού χάρτη 

Στόχος της συγκεκριμένης πρότασης είναι η αναδιαμόρφωση του ακαδημαϊκού χάρτη. Για να είναι αποτελεσματική μια τέτοια μεταρρύθμιση απαιτείται η παρακολούθηση – αξιολόγηση του νέου συστήματος.
Είναι αναγκαίο να ενεργοποιηθεί και να ενισχυθεί η ΑΔΙΠ, θα πρέπει όμως να εξασφαλισθεί η θέσπιση ενός απλού συστήματος παρακολούθησης, το σύντομο χρονικό διάστημα ολοκλήρωσης των αξιολογήσεων και το χαμηλό κόστος αξιολόγησης των τμημάτων.
Το Σύστημα αξιολόγησης πρέπει να αποτελείται από λίγους δείκτες, ομαδοποιημένους στις εξής ενδεικτικές κατηγορίες:
• Αξιολόγηση των Υποδομών και των Διοικητικών Υπηρεσιών
• Αξιολόγηση  του Διδακτικού & Ερευνητικού Έργου
• Παρακολούθηση της Επαγγελματικής Αποκατάστασης των Αποφοίτων
Προτείνεται η εξωτερική αξιολόγηση των τμημάτων να γίνεται με την κατάλληλα σταθμισμένη περιοδικότητα, ενώ το κόστος θα μπορούσε να μειωθεί σημαντικά κάνοντας χρήση Τεχνολογιών Πληροφορίας & Επικοινωνίας.

Παρασκευή 17 Φεβρουαρίου 2012

Δέκα θέσεις της ΔΗΜΑΡ για την ενίσχυση της έρευνας

Η μεταρρύθμιση στο χώρο της έρευνας
Η ενίσχυση του ερευνητικού πνεύματος αποτελεί κεντρική επιλογή του κόμματος μας.  Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μια εκρηκτική παραγωγή νέας γνώσης και ανάπτυξη τεχνολογιών  σε πολλούς τομείς παράλληλα (επιστήμες ζωής, πληροφορική,  ηλεκτρονική, νέα υλικά, επικοινωνίες). Ανάπτυξη η οποία  δημιουργεί νέες δυνατότητες αλλά θέτει και νέα, σύνθετα κοινωνικά ζητήματα (βιοηθική, περιβάλλον, αναδιανομή πόρων, καταμερισμός εργασίας) τα οποία επανατοποθετούν τις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες  ως βασικούς συντελεστές κατανόησης των σύγχρονων κοινωνιών και διαμόρφωσης πολιτικών.
Το κόμμα μας πιστεύει ότι η έρευνα και καινοτομία είναι βασικοί τομείς στους οποίους θα πρέπει να επενδύσουμε ως στρατηγική επιλογή εξόδου από την σημερινή κρίση. 
Στις κοινωνίες μας ο δημόσιος τομέας αναλαμβάνει την κύρια ευθύνη μετάδοσης της συσσωρευμένης γνώσης,, διαμέσου του εκπαιδευτικού συστήματος,  καθώς της διεύρυνσης των γνωστικών οριζόντων με κύριο μηχανισμό το δημόσιο ερευνητικό σύστημα.  Η καινοτομία αποτελεί τη βάση παραγωγής νέων προϊόντων, υπηρεσιών και μεθόδων στον ιδιωτικό τομέα.
Οι δύο κύριοι πυλώνες του δημόσιου ερευνητικού συστήματος είναι τα  ΑΕΙ (πανεπιστήμια και ΤΕΙ) και ο, υπό την Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας,  ερευνητικός ιστός. Ο ιδιωτικός ερευνητικός τομέας αποτελείται από τα ερευνητικά τμήματα των ιδιωτικών επιχειρήσεων και μικρό αριθμὀ ιδιωτικών κοινωφελών ιδρυμάτων.
Δεν θα ήταν υπερβολή αν διατυπώναμε την άποψη ότι το ελληνικό ερευνητικό σύστημα υφίσταται και έχει διακριτή παρουσία στον παγκόσμιο ερευνητικό χάρτη  κυρίως λόγω των πόρων που έχουν εισρεύσει στη χώρα μας μέσω των ανταγωνιστικών και διαρθρωτικών ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Στο δημόσιο ερευνητικό σύστημα υπάρχουν αρκετές εστίες αριστείας  και στον παραγωγικό τομέα αντίστοιχες εστίες καινοτομίας. Ο βαθμός ενσωμάτωσης όμως της καινοτομίας στην παραγωγή νέων βιομηχανικών προϊόντων είναι χαμηλός με αποτέλεσμα στη χώρα μας να κυριαρχεί ο τομέας της παροχής υπηρεσιών. Δεδομένου ότι την τελευταία δεκαετία δεν υπήρξε ουσιαστική προσπάθεια διαμόρφωσης εθνικού στρατηγικού σχεδίου έρευνας και ανάπτυξης, σήμερα είναι επιτακτικός ο συντονισμός σε εθνικό επίπεδο, η ανάδειξη των εστιών αριστείας και καινοτομίας και η διάχυση του ερευνητικού πνεύματος  ως συστατικού στοιχείου του εκπαιδευτικού μας συστήματος.
Η εθνική στρατηγική όπως την αντιλαμβάνεται ο δικός μας πολιτικός χώρος κωδικοποιείται ως “ενιαίος χώρος εκπαίδευσης και έρευνας” και σχηματικά περιλαμβάνει το ακόλουθο τρίπτυχο:
  • Ένα οικουμενικό πρότυπο παιδείας, που συνθέτει αρμονικά τη μεταβίβαση της εκάστοτε συσσωρευμένης γνώσης στις νέες γενιές με τη διεύρυνση των οριζόντων της γνώσης, μέσω της συνεχούς αναζήτησης, της αμφισβήτησης, της πειραματικής διαδικασίας και του έλλογου συνειρμού.
  • Την οριζόντια διαμόρφωση ενός ενιαίου ερευνητικού χώρου που θα ενθαρρύνει την αλληλεπίδραση και τη συνέργεια μεταξύ ΑΕΙ, Ερευνητικών Κέντρων (ΕΚ) και του κοινωνικού και παραγωγικού ιστού.
  • Ειδικότερα για το τριτοβάθμιο σύστημα εκπαίδευσης και το αντίστοιχο της έρευνας, τη διαμόρφωση δύο λειτουργικά ισοτίμων και συμπληρωματικών συστημάτων, που το κάθε ένα διατηρεί τα δικά του, αυτόνομα χαρακτηριστικά

Επιτρέψτε μου τώρα να καταθέσω 10 Θέσεις για την  ενίσχυση της έρευνας, που έχουμε επεξεργαστεί ως ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ. Ανοικτές πάντα σε μια ευρύτερη συζήτηση:
  1. Η συνολική εθνική ερευνητική προσπάθεια στην οποία εμπλέκονται τα δημόσια ερευνητικά εργαστήρια, τα εργαστήρια των μεγάλων επιχειρήσεων, καθώς και αυτά των μικρομεσαίων, θα πρέπει να αποτελεί το αντικείμενο συντονισμού των εμπλεκομένων υπουργείων υπό την αιγίδα μιας τελικής εποπτείας την οποία θα ασκεί το νέο Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Τεχνολογίας. Οι θρησκευτικές υποθέσεις μεταφέρονται στο Υπουργείο Πολιτισμού.
  2. Ουσιαστική και ριζική αναδιάρθρωση του ερευνητικού ιστού. Η αναδιάρθρωση αυτή σε πρώτη φάση θα πρέπει να στοχεύει στο σύνολο των Ερευνητικών Κέντρων και φορέων από όλα τα Υπουργεία με στόχο την κατάργηση των αλληλοεπικαλύψεων και τον συντονισμό του συστήματος. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την εποπτεία όλων των ερευνητικών φορέων και δραστηριοτήτων από τη ΓΓΕΤ, με ενιαίο νομοθετικό – θεσμικό πλαίσιο. Σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η αναδιάρθρωση του ιστού των ΑΕΙ. Η πολιτική αυτή στοχεύει σε οικονομία και αποτελεσματικότητα κλίμακας, λειτουργική ενοποίηση, συντονισμό του συνόλου του δημόσιου επιστημονικού δυναμικού της χώρας, και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ερευνητικών μονάδων.
  3. Εκκινώντας από την αρχή ότι η ανάδειξη της αριστείας προϋποθέτει την δημοκρατική οργάνωση της εσωτερικής ζωής των Ερευνητικών Κέντρων και των ΑΕΙ, είμαστε υπέρ της ενίσχυση της αυτονομίας των Ερευνητικών Κέντρων και την καθοριστική συμμετοχή του ερευνητικού δυναμικού στα όργανα διοίκησης. Το σημερινό μοντέλο διοίκησης των ινστιτούτων  χαρακτηρίζεται από ισχυρά στοιχεία συγκεντρωτισμού τα οποία θα πρέπει να  παραχωρήσουν τη θέση τους σε πιο δημοκρατικές μορφές οργάνωσης.
  4. Συμπληρωματικό στοιχείο της αυτονομίας αποτελούν οι εξωτερικοί μηχανισμοί αξιολόγησης, αποτίμησης επιδόσεων και λογοδοσίας προς τον Έλληνα και Ευρωπαίο πολίτη που καταβάλει το τίμημα. Ο ερευνητικός ιστός της ΓΓΕΤ έχει υπερ-εικοσαετή παράδοση εξωτερικών αξιολογήσεων από διεθνής επιτροπές κριτών. Τα δεδομένα όμως των αξιολογήσεων ουδέποτε αξιοποιήθηκαν από την πολιτεία ως στοιχεία άντλησης συμπερασμάτων για τη διαμόρφωση ερευνητικής πολιτικής και την δυναμική αναδιάταξη δυνάμεων ώστε να ανταποκρίνονται στην ανάπτυξη των επιστημών. Είμαστε υπέρ της συστηματικής εξωτερικής αξιολόγησης ΑΕΙ και ΕΚ από ενιαία αρχή ώστε να μεγιστοποιηθεί ο εθνικός συντονισμός.
  5. Πολλαπλασιασμός των διαύλων αλληλεπίδρασης μεταξύ ΑΕΙ και ΕΚ ώστε η κινητικότητα να μην περιορίζεται σε ένα μικρό αριθμό πρωτοβάθμιων καθηγητών, που επιθυμούν να ασκήσουν καθήκοντα Δ/ντων, Ινστιτούτων αλλά να  πολλαπλασιάζει τα συνεργατικά σχήματα (μεταπτυχιακά, κοινά ερευνητικά προγράμματα, αξιοποίηση υποδομών κ.λ.π.) κυρίως στις νεώτερες βαθμίδες. Θεσμική και μισθολογική κατοχύρωση του ερευνητή των δημόσιων ερευνητικών κέντρων που εποπτεύονται από το ΥΠΔΒΜΘ, ως δημόσιου λειτουργού.
  6. Διαμόρφωση μητρώου ερευνητικών υποδομών των δημόσιων ερευνητικών εργαστηρίων και αντίστοιχου μητρώου των καινοτομικών επιχειρήσεων. Ενθάρρυνση των πρωτόκολλων συνεργασίας  κατά τρόπο που θα εξασφαλίζεται το αμοιβαίο όφελος.
  7. Δέσμευση για σαφές εθνικό πρόγραμμα έρευνας το οποίο θα περιλαμβάνει τακτική προκήρυξη προγραμμάτων για :
-          ελεύθερη έρευνα για τη διεύρυνση των γνωστικών ορίων
-          στοχευμένη έρευνα για την ενἰσχυση της καινοτομίας στην παραγωγική διαδικασία
-           έρευνα στους τομείς της οικονομίας, των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών με στόχο της επίλυση κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων και τη διαμόρφωση πολιτικών
  1. Σταδιακή αύξηση της Ακαθάριστης Εθνικής Εγχώριας Δαπάνης (ΑΕΕΔ) για έρευαν ώστε σταδιακά να μεταβούμε από τη σημερινή κατάσταση (~0.57% του ΑΕΠ) προς τον μέσο κοινοτικό όρο (1.84% ΑΕΠ).  Η προσπάθεια αυτή αφορά τόσο τον δημόσιο τομέα όσο και τον ιδιωτικό.
  2.  Ενίσχυση του θεσμού των τεχνολογικών πάρκων και ενθάρρυνση δημιουργίας spin off εταιρειών. Στον τομέα αυτό απαιτούνται διορθωτικές κινήσεις ώστε να περιοριστούν τα φαινόμενα κατάχρησης δημόσιου πλούτου. Η πολιτεία οφείλει να ενισχύσει το καινοτόμο πνεύμα με την παραχώρηση διευκολύνσεων προς ομάδες νέων ερευνητών, για περίοδο 4-5 έτη,  με παραχώρηση κυψελίδων στα τεχνολογικά πάρκα,  επιδότηση του κόστους προσωπικού, φορολογικές ελαφρύνσεις,  διευκόλυνση πρόσβασης σε υποδομές κ.λ.π.
  3. Συμβολή στην ενίσχυση του ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου εκπαίδευσης και έρευνας και αύξηση του κοινοτικού προϋπολογισμού για την έρευνα. Ενίσχυση της εξωστρέφειας του ερευνητικού συστήματος και των στοιχείων καινοτομίας στις επιχειρήσεις.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι σε πείσμα των καιρών η χώρα μας ζει περίοδο ερευνητικής άνοιξη. Παρά την χρόνια απουσία δημόσιου ενδιαφέροντος και συγκροτημένης ερευνητικής πολιτικής η ερευνητική κοινότητα στα ΑΕΙ , τα ΕΚ και τις επιχειρήσεις, διαμέσου της αξιοποίησης κυρίως των ευρωπαϊκών πόρων,  έχει να επιδείξει σημαντικές εστίες αριστείας και καινοτομίας. Εμείς το γνωρίζουμε αυτό.
 Ο ερευνητικός χώρος είναι ένας από αυτούς που θα πρέπει άμεσα να αξιοποιηθεί στην σημερινή αναγκαία αναγεννητική προσπάθεια που πρέπει να αναληφθεί από τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις.